بررسی ابعاد حقوقی استخراج گاز از میادین مشترک با تاکید بر معاهدات بین المللی : پایان نامه ارشد حقوق بین الملل

دانلود پایان نامه بررسی ابعاد حقوقی استخراج گاز از میادین مشترک با تاکید بر معاهدات بین المللی

دانلود پایان نامه ارشد حقوق بین الملل

رشته حقوق در میان داوطلبان رشته انسانی از محبوبیت بسیار بالایی برخوردار است. تیم مسترداک پایان نامه ای در مقطع کارشناسی ارشد با موضوع “ بررسی ابعاد حقوقی استخراج گاز از میادین مشترک با تاکید بر معاهدات بین المللی ” برای شما عزیزان فراهم کرده است. همچنین شما می توانید در میان مجموعه کامل از پایان نامه های رشته حقوق که تیم مسترداک گرداوری کرده است ، مناسب ترین پایان نامه را تهیه کنید و از آن به نحو احسن بهره مند شوید. برای راحتی شما دانشجویان گرامی ، پایان نامه ها در قالب ورد بوده و کاملا قابل ویرایش است.

 

چکیده پایان نامه بررسی ابعاد حقوقی استخراج گاز از میادین مشترک با تاکید بر معاهدات بین المللی :

جهان امن آینده نیازمند تلاش های صادقانه ی همه ی بازیگران اصلی صحنه بین المللی است. امروزه بسیاری از صاحب نظران مسائل بین المللی تصدیق می کنند که یکی از کانون های جدی تهدید صلح و امنیت بین المللی، منابع طبیعی مشترک از جمله منابع مشترک گاز می باشد. بحث اصلی در مورد ضرورت استقرار اصل کلی لزوم همکاری بین المللی در این مورد است که به دو نتیجه اصلی منتج می شود: تعهد به همکاری برای دستیابی به موافقت نامه ای در مورد یک مخزن مشترک و یا در صورت عدم توفیق در همکاری، تعهد به امتناع متقابل در بهره برداری یکجانبه از مخزن مشترک.

این دو تعهد هر چند باعث خلق مبنایی حقوقی برای یک رویکرد تدریجی نسبت به مخازن مشترک می گردد، ولی هنوز نمی توان گفت بهره برداری مشترک فی نفسه و به طور مشخص توسط حقوق بین الملل لازم الاجرا شده است و لذا لازم است برای رسیدن به چنین مطلوبی، اقدامی که مبین اراده سیاسی دولت های درگیر می باشد، در مساله ابراز شود. در بسیاری از توافقنامه های مربوط به چنین مخازنی، موثرترین راه بهره برداری از منبع مشترک گاز، آحادسازی فرامرزی یا بهره برداری اشتراکی است.

ایران دارای۷میدان گازی مشترک می باشد و با اکثر کشورهای شریک، موافقت نامه تحدید حدود منعقد نموده که در آنها به مساله چگونگی مواجهه با میادین مشترک اشاره شده است. با این وجود نمی توان این موافقت نامه ها را کافی و کامل دانست، چه الگوی حقوقی مناسبی را ارائه نمی نمایند و این مهم نیازمند به تدوین قوانین لازم و انعقاد موافقت های مناسب است.

 

مقدمه کلی پایان نامه بررسی ابعاد حقوقی استخراج گاز از میادین مشترک با تاکید بر معاهدات بین المللی :

امروزه انرژي به عنوان يكي از مهمترين پارامترهاي حاكم بر معادلات بين المللي و منطقه اي، نقش تأثيرگذاري درارتباطات بين دولت ها ايفا مي كند. نياز دولت ها به انواع مختلف انرژي به خصوص منابع نفت و گاز جهت نيل به اهداف توسعه اي و ايجاد نوعي برتري اقتصادي، نظامي و در نتيجه سياسي سبب شده است كه مسائل مربوط به اين نياز، محور بسياري از تعاملات و نيز منازعات بين المللي در يك قرن اخير قرار گيرد. در اين ميان كشورهاي مختلف كوشيده اند تا با حداكثرسازي سهم خود از برداشت منابع هيدروكربوري، اهداف ملي توسعه خود را تسريع بخشند. اين سياست در مورد منابع هيدروكربوري داخلي به دليل اينكه با يك نگاه ملي در رابطه با برداشت صيانتي و حداكثري از مخازن نفت وگاز همراه مي شود، عوايد فراواني نصيب مي كند، اما در مورد منابع مشترك به دليل ورود عوامل ديگر بحث تا اندازه اي متفاوت است.

از سوی دیگر حاكميت دولتها در حقوق بين الملل به رغم وجود برخي ديدگاه هاي بحث برانگيز، اصطلاح شناخته شده اي است و عمري به بلنداي عمر دولت دارد. يكي از جلوه هاي اين حاكميت، صلاحيت انحصاري دولتها در بهره برداري از منابع طبيعي واقع در قلمرو آنها اعم از خشكي، دريايي و فضاي بالاي كشور و به تبع آن بازداشتن دولتهاي ديگر از استفاده از آن منابع بدون رضايت دولت اخير است. از جمله مهم ترين منابع تحت حا كميت دولتها، مخازن نفت و گاز (انرژی) مي باشد. مقصود از منبع، هر ظرف طبيعي است كه در آن نفت و گاز يافت شود. استفاده از منبع به جاي هر يك از اصطلاحات مخزن، ميدان يا حوضه نفتي به علت قابليت به كارگيري آن به جاي هر يك از موارد سه گانه است. در مورد به كارگيری وصف مشترك براي منابع نفت و گاز در حالت طبیعي مناقشه بسيار است. هر دولتي تلاش دارد تا به بهترين شيوه ممكن از اين منابع تجديدناپذير بهره برداري كرده و عوايد حاصل از آن را براي توسعه و بهبود زندگي شهروندان خود به كار گيرد. امروزه با تكنولوژي اكتشاف و استخراج موجود، تقريباً احتمال دستيابي به محلي كه با حفاري كم عمق و ساده بتوان به نفت و گاز سرشار رسيد، منتفي است. در نتيجه يافتن ميادين جديد گاز پر هزينه و توأم با صرف وقت زياد صورت خواهد گرفت. اين واقعيت باعث شده است برخي مسائل اختلافي در مورد ميدانهاي مشترك كه در مرز بين دو يا بيش از دو كشور قرار مي گيرد و پيش تر، كمتر مورد توجه بودند، از اهميت زيادتري برخوردار شوند و بخشي از حقوق بين الملل نفت و گاز را به خود اختصاص دهند.

مبنا و منشأ اختلافات در اين موضوع ناشي از طبيعت گاز است. اين منابع برخلاف معادن جامد كه به آساني و براساس خطوط مرزي تعيین شده بين كشورها، قابل تقسيم مي باشند، به دليل سيال بودن، مهاجرت مي كنند و شكل مخزن خود را مي گيرند و با بهره برداري از آن توسط يك دولت ذي نفع در قلمرو سرزميني خود، كل يا بخش قابل ملاحظه اي از مخزن كه در سرزمين كشور مجاور قرار گرفته نيز بدون رضايت آن كشور مورد بهره برداري قرار مي گيرد. اين عمل با توجه به اصل بنيادين احترام به حاكميت سرزميني، وحدت و تماميت سرزميني و منع مداخله مي تواند نوعي تجاوز خاموش يا پنهان به قلمرو سرزميني كشور ديگر تلقي شود، از سوي ديگر منع كشور شريك در منبع از بهره برداري از مخزن مشترك نيز به نوبه خود مغاير با همان اصول يا اصول ديگر حقوق بين الملل خواهد بود ميادين نفتي و گازي مشترك با توجه به ماهيت سيال قابل برداشت و موجود در مخزن در معرض اين تهديد قرار دارند كه در صورت عدم برداشت به موقع از ميدان و نيز بهره برداري مستمر طرف مقابل، نفت و گاز موجود در بخش تحت حاكميت يك كشور به سمت مقابل منتقل شده (در اصطلاح فني مهاجرت كرده) و مورد برداشت كشور همسايه قرار گيرد. لذا علاوه بر نگاه صيانتي و فني كه در مورد ميادين هيدروكربوري داخل مورد توجه قرار مي گيرد، نگاه رقابتي نيز پيرامون ميادين مشترك مطرح مي شود و اتفاقا به دليل مسائل مربوط به امنيت و مصالح ملي غالبا چنين نگاهي غالب  می گردد. نتيجه غلبه اين نوع نگاه رقابتي در بهره برداري و برداشت ازميادين مشترك، پايين آمدن حجم كل سيال قابل برداشت از مخزن براي هر دو يا چند طرف ذينفع (رفتار غيرصيانتي با مخزن) ، افزايش شديد هزينه ها، آلودگي هاي زيست محيطي و بعضا تنش هاي سياسي است. لذا كشورهاي مختلف داراي ميادين مشترك به ويژه طي پنجاه سال گذشته تلاش كرده اند تا مكانيسم هاي حقوقي خلاقانه اي را جهت همكاري مشترك و متقابل در بهره برداري از ميادين مشترك گاز در راستاي كاهش هزينه ها و اصطكاك هاي تحميلي و نيز افزايش بهره وري مخازن به كار گيرند، ليكن مجموعه اين تلاش ها منجر به ارائه يك الگوي واحد و فراگير و الزام آور براي كليه كشورهاي دنيا نگرديده است. در این میان دولت ها سعی کرده اند خود الگوهای را برای بهره برداری از میادین مشترک ارائه دهند. از جمله این الگوها می توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  1. واگذاری بهره برداری به یک کشور
  2. مشارکت دو کشور در بهره برداری از منبع مشترک
  3. بهره برداری با ایجاد مقام مشترک
  4. بهره برداري بر پايه يكپارچه سازي یا آحادسازی

در این میان ایــــران به عنوان یکی از ۷ کشور برتر در ذخایر نفت درجهان و دومین کشور دارنده منابع گاز طبیعی و موقعیت جغرافیای خاص خود، جایگاه ویژه و منحصر به فردی را دارا می‌باشد که این برتری‌ها می‌تواند موقعیت ایـــران را بیش از پیش حساس کند. ایران دارای حدود ۳۵ میدان نفتی و گازی است. زمانی که در مبحث نفت و گاز صحبت از موقعیت جغرافیایی ایران می‌شود اول مقوله مهم جدای از مبحث ترانزیت انرژی، میادین مشترک گاز ایران با همسایه های خود خواهد بود.

کشور ایران با برخی کشورهای همسایه خود دارای میادین گازی مشترک است. این کشورها عبارتند از: ترکمنستان، عربستان سعودی، کویت، قطر، امارات متحده عربی و عمان.

در حال حاضر حداقل ۷ مخزن مشترک بین ایران و این کشورها وجود دارد. در این بین مخازن مشترک در همجواری کشور ترکمنستان قرار دارد و سایر مخازن در خلیج فارس و دریای عمان واقع‌اند.

در این میادین ایران با کشورهای همسایه خود در زمینه ی شیوه و میزان بهره برداری از منابع نفت و گاز آنها، قراردادهایی را منعقد نموده است که قراردادهای دوجانبه بوده و یک طرف آن ایران و طرف دیگر آن هر کدام از کشورهای همسایه ی هر یک در میدان مشترک هستند.

فصل اول سرآغاز سخن و در واقع ابتدای راه این پژوهش است. بیان و بررسی حقوقی هر موضوعی بدون آشنایی داشتن با موضوع مطروحه و مسائلی که احتمالا در آن ذکر می شود، امکان پذیر نیست. از این روست که ما هم به سیاق معمول و برای آشنایی بهتر با مباحثی که در آینده مطرح می شود به بیان برخی از مفاهیم و تعاریفی از آن ها می پردازیم. همچنین سعی می شود تا با بیان سابقه توجه به این موضوع و اهمیت توجه به آن جایگاهش در عرصه حقوق بین الملل مشخص گردد. در این جا مطالب را در قالب فصل، مبحث، گفتار و بند و … بیان نموده ایم؛ تا مطالب از دسته بندی خاصی پیروی نمایند.

فهرست مطالب پایان نامه بررسی ابعاد حقوقی استخراج گاز از میادین مشترک با تاکید بر معاهدات بین المللی :

 فصل اول  ۱

مقدمه کلی   ۲

مبحث اول: تعاریف   ۵

گفتار اول: منابع طبیعی نفت و گاز ۵

بند اول: منابع طبیعی  ۵

بند دوم: منابع نفت و گاز ۷

بند سوم: منابع مشترک نفت و گاز ۷

بند چهارم: منابع سیال و غیر سیال  ۸

گفتار دوم: ذخائر زیر زمینی نفت و گاز ۸

بند اول: مفهوم و اهمیت   ۸

بند دوم: مخزن گاز ۱۱

بند سوم: میدان گازی  ۱۱

بند چهارم: حوضه گازی  ۱۱

بند پنجم: منطقه، بلوک، ناحیه  ۱۱

بند ششم: ذخیره ۱۲

بند هفتم: ارزیابی ذخایر مخزن  ۱۲

گفتار سوم: انواع و اقسام میادین مشترک   ۱۲

گفتار چهارم: روش های بهره برداری اشتراکی  ۱۳

بند اول: یک کاسه سازی یا آحادسازی  ۱۳

بند دوم: توسعه اشتراکی مخازن گاز مشترک   ۱۴

مبحث دوم: سابقه و اهمیت موضوع  ۱۴

گفتار اول: اهمیت موضوع  ۱۵

گفتار دوم: سابقه توجه به منابع طبیعی مشترک   ۱۷

گفتار سوم: تلاش ها و اقدامات بین المللی  در مسئله بهره برداری از منابع مشترک   ۲۴

مبحث سوم: مرز بین المللی و منابع مشترگ گاز ۲۶

گفتار اول: انواع مرزها و منابع مشترک   ۲۷

بند اول: منابع مشترک گاز در مرزهای خشکی  ۲۸

بند دوم: منابع مشترک گاز در مرزهای دریایی  ۲۸

گفتار دوم: تاثیر متقابل منابع گاز مشترک و تحدید حدود مرزها ۳۱

بند اول: منابع گاز مشترک و نقش آن در تحدید حدود مرزی  ۳۱

بند دوم: تاثیر تحدید حدود مرزی بر منبع مشترک   ۳۲

بند سوم: ضرورت حفظ وحدت مخزن مشترک   ۳۳

مبحث چهارم: منابع مشترک گازی و نظام های حقوقی ملی و قواعد متداول  ۳۴

گفتار اول: منابع مشترک گازی در نظام های حقوق داخلی  ۳۵

بند اول: مالکیت بر منابع طبیعی در نظام حقوقی اسلام  ۳۵

بند دوم: مالکیت بر منابع طبیعی در نظام حقوقی ایران  ۳۶

بند سوم: نظام حقوقی کشورهای بسیط   ۳۶

بند چهارم: نظام حقوقی کشورهای فدرال  ۳۷

گفتار دوم: قواعد متداول در نظام های داخلی و معایب و مزایای آن  ۳۸

بند اول: قاعده تبعیت و قاعده حیازت   ۳۸

بند دوم: محدودیت های قاعده حیازت   ۴۰

الف: حقوق مرتبط یا به هم پیوسته  ۴۱

ب : قواعد موضوعه حفاظتی  ۴۲

نتیجه گیری  ۴۴

 

فصل دوم: بررسی حقوقی میادین مشترک گاز از منظر حقوق بین الملل  ۴۷

مبحث اول: جایگاه میادین مشترک گاز در منابع اصلی حقوق بین الملل  ۴۸

گفتار اول: معاهدات بین المللی مرتبط با میادین مشترک گاز ۴۹

بند اول: معاهدات خاص یا رویه دوجانبه دولت ها در مورد میادین مشترک گاز ۴۹

الف : موافقت نامه های متضمن واگذاری بهره بردرای به یک کشور ۵۰

ب: موافقت نامه های متضمن مشارکت دو کشور در بهره برداری از منبع مشترک   ۵۲

ج : موافقت نامه های بهره بردرای با ایجاد مقام مشترک   ۵۳

د : موافقت نامه های آحادسازی یا یک کاسه سازی  ۵۴

بند دوم: معاهدات عام بین المللی مرتبط با میادین مشترک گاز ۵۸

بند سوم: عرف های بین المللی مرتبط با میادین مشترک گاز ۶۱

الف: ارکان عرف بین الملل  ۶۱

ب : شکل گیری قاعده عرفی منطقه ای  ۶۳

بند سوم: اصول کلی حقوقی مرتبط با میادین مشترک گاز ۶۵

الف: اصل احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی  ۶۵

ب : اصل حاکمیت دائمی بر منابع طبیعی  ۶۷

ج : اصل اعمال حق بدون اضرار به غیر ۶۸

بند چهارم: رویه مراجع حل و فصل اختلافات بین المللی در مورد میادین مشترک گاز ۶۹

الف: کمیسیون سازش ایسلند – نروژ در قضیه جان ماین ۱۹۸۰  ۶۹

ب : قضایای مطرح شده در دیوان های داوری  ۷۰

ج : قضایای مطرح شده در دیوان بین المللی دادگستری  ۷۱

گفتار دوم: جایگاه میادین مشترک گاز در منابع فرعی حقوق بین الملل  ۷۴

بند اول: قطعنامه های مجمع عمومی ملل متحد در ارتباط با میادین مشترک گاز ۷۵

بند دوم: اقدامات کمیسیون حقوق بین الملل در زمینه میادین مشترک گاز ۷۶

بند سوم: دیدگاه های علمای حقوق بین الملل  ۷۸

الف: طرفداران حیازت بین المللی  ۷۸

ج : تعهد ناشی از خودداری یا امتناع متقابل  ۸۲

نتیجه گیری  ۸۷

 

فصل سوم: منابع گاز مشترک و قالب های حقوقی موجود و قابل توصیه برای بهره برداری مشترک با تاکید بر ایران   ۴۹

مبحث اول: مناطق فاقد تحدید حدود و قالب مناسب برای توسعه میادین مشترک گاز ۹۱

گفتار اول: موافقت نامه ی منطقه توسعه مشترک، ویژگی ها و انواع آن  ۹۲

بند اول: ویژگی های موافقت نامه و مزایای آن  ۹۲

بند دوم: انواع موافقت نامه های بهره برداری مشترک   ۹۴

گفتار دوم: موافقت نامه های متضمن اعطای امتیاز و وضع مقررات در دست طرف موافقت نامه و مصداق آن  ۹۴

بند اول: موافقت نامه ژاپن – کره جنوبی، مصداقی بارز از این نوع موافقت نامه  ۹۴

بند دوم: شرایط مندرج در موافقت نامه مصداق(ژاپن – کره جنوبی) ۹۵

الف : اختیار اعطای مجوز و وضع مقررات   ۹۶

ب : مدیریت منابع  ۱۰۰

ج : آحادسازی یا یکپارچه سازی  ۱۰۲

د : مالکیت   ۱۰۳

ﻫ : مالیات   ۱۰۳

و : حقوق قابل اعمال  ۱۰۳

ز : آلودگی  ۱۰۴

ح : آیین حل و فصل اختلاف   ۱۰۵

گفتار دوم: موافقت نامه های خالق مقام فراملی  ۱۰۵

بند اول: ویژگی های کلی موافقت نامه  ۱۰۵

بند دوم: شرایط مندرج در موافقت نامه  ۱۰۶

الف: ایجاد مقام مشترک   ۱۰۶

ب : نظام حقوقی حاکم بر عمل مقام  ۱۰۸

ج : اختیار اعطای مجوز ۱۰۹

د :ایجاد صندوق برای مقام مشترک   ۱۰۹

ﻫ : مالکیت منابع  ۱۱۰

و : صلاحیت و قانون حاکم  ۱۱۰

ز : آحادسازی  ۱۱۱

ح: حل و فصل اختلافات   ۱۱۲

مبحث دوم: موافقت نامه های مناسب برای توسعه منابع مشترک گاز در مناطق مرزی تحدید حدود شده ۱۱۲

گفتار اول: آحادسازی و ویژگی های کلی آن  ۱۱۲

بند اول: آحادسازی یا یک کاسه سازی  ۱۱۲

بند دوم: سابقه استفاده از آحادسازی  ۱۱۳

الف: ایالات متحده امریکا خاستگاه آحادسازی  ۱۱۳

ب: آحادسازی در دیگر کشورها ۱۱۷

بند سوم : تفاوت های مقررات حاکم بر آحادسازی در کشورهای مختلف   ۱۱۹

گفتار دوم: اصول مشترک موافقت های آحادسازی بین المللی  ۱۱۹

بند اول: قواعد کلی آحادسازی  ۱۲۰

الف: منطقه ی آحاد شده(واحد) ۱۲۰

ج : قید عدم خدشه به حقوق حاکمیتی طرفین  ۱۲۲

د : مدیریت منطقه  ۱۲۳

ﻫ : تعیین و تقسیم ذخایر ۱۲۳

و : تعیین و تقسیم مجدد ذخایر ۱۲۴

ز : تعیین عامل  ۱۲۵

بند دوم: قواعد جانبی آحادسازی  ۱۲۶

الف : ایمنی و تسهیلات منطقه  ۱۲۶

ب : مالیات   ۱۲۶

ج : امور استخدامی و تامین اجتماعی  ۱۲۷

د : جلوگیری از آلودگی  ۱۲۷

ﻫ : استفاده از تاسیسات برای عملیات خارج از واحد  ۱۲۷

و : حل و فصل اختلافات   ۱۲۸

ز : سایر موارد ۱۲۸

مبحث سوم: میادین مشترک گاز ایران و الگوی حقوقی حاکم بر آن ها ۱۲۹

گفتار اول: میادین مشترک گازی ایران  ۱۳۰

بند اول: میدان گنبــدلی – ترکمنستان  ۱۳۰

بند دوم: پارس جنوبـــی – قطـــــر ۱۳۱

بند سوم: میدان سلمــان – امارات متحده عربی(ابوظبی) ۱۳۳

بند چهارم: میدان مبــارک- امارات متحده عربی(شارجه) ۱۳۴

بند پنجم: میدان هنــــگام – عمان  ۱۳۷

بند ششم: میادین گازی فرزاد B ، A- عربستان سعودی  ۱۳۹

بند هفتم: ميدان گازي آرش – کویت   ۱۳۹

گفتار دوم: ایران و بهره برداری از میادین مشترک   ۱۴۲

بند اول: الگوی حقوقی بهره برداری از میادین مشترک گازی ایران  ۱۴۳

الف: موافقت نامه های تحدید حدود ایران  ۱۴۳

ب : میادین مشترک گازی ایران و چگونگی برداشت از آنها ۱۴۵

ج : مدیریت صیانتی در برداشت از مخازن مشترک   ۱۴۹

گفتار سوم: معایب شیوه های بهره برداری از میادین مشترک ایران و راهکارهای پیشنهادی  ۱۵۰

بند اول: معایب شیوه ی بهره برداری از میادین مشترک گازی ایران  ۱۵۰

بند دوم: راهكارها و توصيه ها ۱۵۲

نتیجه گیری  ۱۵۴

نتیجه گیری کلی   ۱۵۶

منابع  ۱۶۱

 

 

 

مراحل خرید فایل دانلودی
اگر محصول را می پسندید لطفا آنرا به اشتراک بگذارید.

دیدگاهی بنویسید

0