بررسی تاتیر تاریخ کاشت، تراکم بوته و کود نیتروژن بر بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا : پایان نامه ارشد کشاورزی: پایان نامه ارشد کشاورزی

بررسی تاتیر تاریخ کاشت، تراکم بوته و کود نیتروژن بر بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا : پایان نامه ارشد کشاورزی: پایان نامه ارشد کشاورزی

کشور عزیزمان ایران با توجه به تنوع اقلیم ، آب و هوای مطبوع و اراضی وسیعی که در اختیار دارد در صورت مدیریت در عرصه کشاورزی میتواند یکی از قطب های بلامنازع کشاورزی دنیا باشد و با پرورش دانش آموختگان خبره در گرایش های مختلف رشته کشاورزی میتوان به این مهم نایل آمد.مسترداک در ادامه به معرفی پایان نامه های کارشناسی ارشد رشته کشاورزی میپردازد. پایان نامه حاضر با عنوان”  بررسی تاتیر تاریخ کاشت، تراکم بوته و کود نیتروژن بر بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا ” با گرایش بیماری شناسی گیاهی و با فرمت Word (قابل ویرایش) تقدیم شما دانشجویان عزیز میگردد.

چکیده بررسی تاتیر تاریخ کاشت، تراکم بوته و کود نیتروژن بر بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا:

بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا ناشی از قارچ Sclerotinia sclerotiorum یکی از مهم ترین بیماری های کلزا در شمال کشور است که در بعضی از سال ها خسارت زیادی به این محصول وارد        می نماید. به منظور بررسی اثر عوامل زراعی بر بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا (رقم هایولا ۴۰۱)، آزمایشی به صورت اسپیلت فاکتوریل  پلات در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی درسه تکرار و در سال زراعی ۸۹-۱۳۸۸ در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان اجرا شد. چهار تاریخ کاشت ۱۵ آبان، ۳۰ آبان، ۱۵ آذر و۳۰ آذر در کرت های اصلی و چهار مقدار مختلف کود نیتروژن (صفر،۴۰ ،۸۰ و۱۲۰ کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار) در دو مرحله­ی رشدی قبل از ساقه­دهی و قبل از گلدهی (هر کدام نصف مقدار تیمار)و دو تراکم (۳۳ و۶۶ بوته در مترمربع) به صورت فاکتوریل ترکیب شده و در کرت های فرعی قرار گرفتند.

نتایج نشان داد، اختلاف آماری معنی داری بین تاریخ کاشت ها از نظر میزان وقوع بیماری و شدت آن وجود دارد. بیشترین و کمترین میزان وقوع بیماری در تاریخ کاشت سوم و چهارم به ترتیب با ۰۸/۲ و صفر درصد مشاهده شد و تاریخ کاشت سوم و چهارم به ترتیب با ۵۳/۱ و صفر درصد بیشترین و کمترین میزان شدت بیماری را داشتند. همچنین بیشترین و کمترین میزان AUDPC در تاریخ کاشت سوم و چهارم با میزان ۲۳ و صفر درصد دیده شد. میزان SAUDPC در تاریخ کاشت سوم و چهارم به بیشترین و کمترین مقدار ۸/۱ و صفر بود. تجزیه رگرسیون بين مقادير وقوع و شدت بيماري پوسيدگي اسكلروتينيايي ساقه كلزا در کل تیمارها به میزان R2 = %85 گزارش شد. در شرایط آب و هوایی گلستان استفاده از تاریخ کاشت های دیر هنگام نقش موثری در کاهش آلودگی کلزا توسط این بیماری دارد.

 

مقدمه

دانه‌هاي روغني پس از غلات دومين ذخاير غذايي جهان را تشكيل مي دهند. اين محصولات علاوه بر دارا بودن ذخاير غني اسيدهاي چرب حاوي پروتئين نيز مي باشند. در حال حاضر مصرف سرانه روغن خوراكي كشور ۱۷ كيلوگرم برآورد شده است. لذا با توجه به جمعيت كشور، نياز به حدود يك ميليون و یکصد هزار تن روغن در سال مي باشد. واردات بيش از ۸۵ درصد از روغن نباتي مورد مصرف در كشور، لزوم توجه به دانه‌هاي روغني جديد را امري الزامي مي سازد. در اين ميان كلزا از خانوادهCruciferae با نام علميBrassica napus با كمتر از ۲ درصد اسيد اروسيك در روغن و كمتر از ۲۰ ميكرومول گلوكوزينولات در هر گرم كنجاله خشک به عنوان يكي از مهمترين گياهان روغني در سطح جهان مطرح  مي باشد.

تحت شرايط مساعد بالاترين عملكرد بالقوه را داشته و این احتمالاً ناشي از مبداً آلوپلي پلوئيدي آن  مي باشد (رودي و همكاران، ۱۳۸۳; عزيزي و همكاران، ۱۳۷۸). آمار (FAO, 2006) نشان مي دهد كه كلزا از نظر كميت سومين منبع توليد روغن نباتي جهان به شمار مي رود در صورتي كه كيفيت روغن كلزا خصوصاً در ارقام جديد به دليل داشتن ۶۰ درصد  اسید اولئيک بهتر از ساير روغن‌هاي نباتي است. در حال حاضر دانه‌هاي روغني جنس براسيكا كه حدود ۱۰درصد كل توليد دانه‌هاي روغني و حدود ۱۴ الي ۱۵ درصد توليد روغن نباتي را در جهان به خود اختصاص داده‌اند، از پتانسيل مناسبي جهت افزايش تنوع و ضريب كشت در مناطق مختلف كشور از جمله استان گلستان برخوردار مي باشند. وجود دو تيپ بهاره و پائيزه در كلزا و متعاقباً سازگاري به دامنه گسترده آب و هوايي توسعه اين محصول را در جهان به طور گسترده‌اي به دنبال داشته است.

کشت کلزا در تناوب با غلات باعث از بین رفتن چرخه زندگی آفات، بیماری ها و علف می گردد و در نتیجه موجب صرفه جویی در مصرف سموم، کاهش آلودگی های زیست محیطی و افزايش عملكرد حدود ۲۷درصد در زراعت گندم مي شود. بدين ترتيب در ارتباط با كشاورزي پايدار در استان نقش مهمي را ايفا مي نمايد.  كشت دوم اين گياه بعد از برداشت برنج ضمن اينكه استفاده بهينه از زمين را فراهم مي سازد به درآمد كشاورزان شاليكار نيز مي افزايد (مظفري،۱۳۸۱).

کشت کلزا بعد از برداشت برنج با پوشش سطح خاک در طول دوره زمستان از فرسایش خاک جلوگیری  می کند و با جذب نیترات اضافی خاک، شستشوی آن را در اثر بارندگی زمستانه محدود می سازد. زراعت کلزا نیاز فراوانی به نیتروژن دارد و نیاز گیاه بیشتر از آن چیزی است که دربیشتر خاک ها تامین می شود. بنابراین استفاده از کود نیتروژن برای تولید عملکرد بهینه ضروری می باشد. نیتروژن یکی از اجزای تشکیل دهنده پروتئین می باشد که در گیاه به شکل معدنی، آمونیوم یا نیترات جذب و موجب تشکیل پروتئین می گردد.

کلزا گیاهی است که از قدرت شاخه دهی خوبی برخوردار است و در تراکم کم می تواند تا حدود زیادی کمبود تعداد گیاه در واحد سطح را با افزایش تعداد شاخه فرعی جبران کند. اما برای رسیدن به پتانسیل عملکرد دانه به یک حد مطلوب از تراکم بوته نیاز دارد. انتخاب تراکم بوته مطلوب درکلزای پاییز، با توجه به شرایط اقلیمی و خاک منطقه سبب می شود که گیاه از تمامی عوامل محیطی نظیر آب، نور و خاک به طور کامل استفاده نماید و مانع پراکنش بیماری Sclerotinia sclerotiurum به نقاط دیگر شود. تاريخ كاشت مطلوب براي دستيابي به حداكثر عملكرد بسته به ژنوتيپ هاي مورد مطالعه متفاوت خواهد بود. در اين راستا تاريخ كاشت بهينه مي تواند در تحمل به تنش های زنده وغير زنده نيز نقش بسزايي داشته باشد. رسيدگي در زمان مناسب و تحمل به ورس نيز  بطور چشمگيري تحت تأثير تاريخ كاشت مي باشد.  لذا بررسي و تعيين تاريخ كاشت مناسب برای جلوگیری از بروز بیماری های مهم کلزا از جمله S. sclerotiurum  در شرايط سواحل خزر نيز امري  ضروری به حساب می آید.

 

تاريخچه و اهمیت كشت كلزا در ايران

كلزا یکی از گیاهان روغنی است که ظاهری شبیه به منداب (Eruca sativa ) دارد که بومی ايران است و از بلوچستان تا نواحي اطراف درياي خزر يافت مي شود. ولي از توزيع و پراكنش آن در ايران اطلاع دقيقي در دسترس نيست (خواجه پور، ۱۳۷۰). توليد كلزا در ايران از بدو شروع فعاليت شركت توسعه كشت دانه هاي روغني آغاز گرديد.

در آن سالها بررسي هاي ترويجي بر روي رقم سوئدي اورو(Oro) كه كلزايي از گروه يك صفر محسوب مي شد در زراعت بهاره صورت گرفت ولي به دليل عدم موفقيت زراعي از يك سو و بالا بودن استاندارد روغن ايران از سوي ديگر،‌ گسترش آن بسيار محدود گرديد (شهيدي و فروزان،۱۳۷۶). كشت كلزا در ایران به صورت آزمايشي و محدود از اواخر دهه ۱۳۴۰ شمسي آغاز گرديد.

اين تلاش ها از ۲۰ سال پيش درجهت انتخاب ارقام مناسب كشت در ايران ادامه داشت. بذور كلزا از كشورهاي مختلف دنيا تهيه و در مناطق مختلف كشت گرديد. ارقامي كه از سال ۱۳۵۲ تا ۱۳۷۵ در ايران کشت شدند عمدتاً شامل اورو (Oro)، بليندا (Blinda)،‌ اورينت (Orient)، ريجنت (Regent)، رافائل (Rafael)،‌ گلوبال (Global) و ‌تاور(Tower) بودند كه به دليل مناسب نبودن كيفيت آنها و عدم سازگاری، با ارقام جديد كلزاي اصلاح شده دو صفر (كانولا) جايگزين شدند (دهشيري، ۱۳۷۸).

با توليد ارقام جديد دو صفر و تحقيقات انجام شده،‌ خصوصاً در دو ايستگاه تحقيقاتي دشت ناز ساري و عراقي محله گرگان،‌ نتايج حاصل نشانگر توان قابل ملاحظه كلزا در زراعت پاييزه در مناطق شمال كشور بود (شهيدي وفروزان، ۱۳۷۶). در دو دهه گذشته، آزمايش هاي به نژادي و به زراعي متعدد و متنوعي در بخش تحقيقات دانه هاي روغني موسسه تحقيقات اصلاح وتهيه نهال و بذر بر روي گياه كلزا صورت گرفته و منجر به معرفي چهار رقم كلزاي اصلاح شده با نام‌هاي زرگل، طلايه، ‌استقلال و ساري گل شد (شیرانی راد و دهشیری، ۱۳۸۱).

از آن زمان تاكنون ارقام اصلاح شده دو صفر ازجمله كالورت (Kolvert)، اكاپي (Okapi) و طلايه (Cobra) به صورت زمستانه و ساري گل،‌ اُپشن (Option) و هايولا ۴۰۱ (Hyola) در مناطق معتدل وگرم كشت مي شوند (صفافر، ۱۳۸۲).

سطح زير كشت كلزا در سال ۱۳۶۸، ۲۰۰ هكتار و در سال ۱۳۸۵ بالغ بر ۱۷۸۰۰۰ هكتار و ميزان توليد آن در سال ۱۳۶۸، ۲۰۰ تن و ‌در سال ۱۳۸۵، بيش از۲۹۰ هزار تن بوده است. در حال حاضر ميزان نياز كشور به روغن خام بر اساس مصرف سرانه ۱۷ كيلوگرم و احتساب ۶۵ ميليون نفر جمعيت،‌۱۱۰۰۰۰۰ تن روغن مي باشد كه از اين مقدار حدود ۱۸ درصد را توليد داخل كشور تأمین مي شود. ويژگي هاي خاص گياه كلزا و سازگاري آن با شرايط آب و هوايي، ‌اهميت اين محصول را بيشتر نموده و به عنوان نقطه اميدي جهت تأمین روغن خوراكي مورد نياز كشور به شمار آمده است.

ويژگي هاي خاص گياه كلزا و سازگاري آن با شرايط مختلف آب و هوائي،‌ اهميت اين محصول را بيشتر نموده و با توجه به اينكه در بسياري از مناطق كشور امكان توسعه كشت كلزا به عنوان يك زراعت پاييزه درتناوب با غلات وجود دارد و همچنين در شمال كشور نيز به عنوان كشت دوم بعد از برداشت برنج سطح وسيعي از اراضي شاليزاري را مي توان به كشت آن اختصاص داد تا از اين طريق بتوان در تأمین روغن خوراكي و كنجاله گامي در جهت رفع نيازهاي كشور برداشت.

 

فهرست مطالب

فصل اول – مقدمه

  • ۱ مبدا و تاریخچه کاشت کلزا در جهان   ۴
  • ۱ اهمیت و جایگاه کلزا در جهان  ۵
  • ۱ تاریخچه و اهمیت کشت کلزا در ایران  ۶
  • ۱ بیماری پوسیدگی سفید کلزا  ۹

۱- ۴- ۱علائم بیماری  ۹

۲- ۴- ۱ چرخه زندگی عامل بیماری  ۱۱

۳- ۴- ۱ طبقه بندی  ۱۲

۴- ۴- ۱ دامنه میزبانی  ۱۲

۵- ۴- ۱ پراکنش جغرافیایی  ۱۳

۶- ۴- ۱ اهمیت و خسارت بیماری  ۱۳

۷- ۴- ۱ اپیدمیولوژی  ۱۵

۸- ۴- ۱ پیش آگاهی  ۱۶

۹- ۴- ۱ کنترل  ۱۷

فصل دوم –  بررسی منابع علمی

۱-۲ بررسی فاکتورهای زراعی در رشد کلزا  ۱۷

۱-۱-۲ اثر تاریخ کاشت بر رشد و نمو کلزا  ۱۷

۱- ۱- ۱- ۲تاثیر تاریخ کاشت بر روی خصوصیات مورفولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد……….۱۹

۲- ۱- ۲ اثر تراکم در رشد کلزا  ۲۱

۱-۲- ۱- ۲ تاثیر تراکم در میزان عملکرد  ۲۶

۳- ۱- ۲ اثر نیتروژن در رشد کلزا  ۲۷

و

۱- ۳- ۱- ۲ تاثیر در عملکرد دانه  ۲۹

۲-  ۳- ۱- ۲ تاثیر بر خصوصیات فنولوژیک  ۳۰

۳- ۳- ۱- ۲ تاثیربر خصوصیات فیزیولوژیکی  ۳۰

۲-۲ تاثیر فاکتورهای زراعی بر میزان بیماری اسکلروتینیا  ۳۱

۱-۲- ۲ تاثیر تاریخ کاشت بر بیماری اسکلروتینیا   ۳۱

۲- ۲-۲ تاثیر تراکم بوته بر بیماری اسکلروتینیا  ۳۲

۳- ۲- ۲ تاثیر کود نیتروژن بر بیماری اسکلروتینیا  ۳۵

۳- ۲ روابط بین شدت و وقوع بیماری  ۳۷

۴-۲ مدل های انتگرالی یا سطح زیر منحنی  ۳۸

فصل سوم – مواد و روش ها

۱-۳ زمان و موقعیت جغرافیایی مکان اجرای طرح  ۴۱

۲-۳ مشخصات رقم مورد مطالعه  ۴۱

۳-۳ انجام طرح و نقشه آماری  ۴۲

۴-۳ یادداشت برداری میزان بیماری  ۴۲

۵-۳ محاسبه آماری نرم افزار های مورد استفاده  ۴۴

۶-۳ بررسی خصوصیات مورد مطالعه  ۴۴

فصل چهارم –  نتایج

۱-۴ اثر فاکتورهای زراعی در میزان وقوع و شدت بیماری اسکلروتینیا  ۴۶

۲- ۴ سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری  ۴۷

۳-۴  رایطه بین وقوع – شدت بیماری  ۵۰

فصل پنجم – بحث

۱-۵  تاثیر فاکتورهای زراعی بر میزان بیماری اسکلروتینیایی ساقه کلزا  ۵۳

۲-۵ رابطه بین وقوع – شدت بیماری  ۵۴

۳-۵  سطح زیر منحنی پیشترفت بیماری  ۵۵

منابع مورد استفاده

  فهرست جداول

۱-۳ داده های آب و هوایی ایستگاه تحقیقات کشاورزی گرگان  ۴۱

۱-۴تجزیه واریانس (آنوا) تاثیر فاکتورهای زراعی بر میزان بیماری اسکلروتینیایی ساقه کلزا…… ۴۶

۲-۴ تجزیه واریانس (آنوا). اثر متقابل فاکتورهای زراعی برمیزانAUDPC  و SAUDPC …48

 

فهرست اشکال

۱-۲ علائم بیماری پوسیدگی اسکلروتینیای ساقه کلزا  ۱۰

۲-۲ چرخه بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا ناشی از قارچ S. Sclerotiorum ……11

۱-۳ فرم یادداشت برداری بیماری پوسیدگی سفید ساقه کلزا  ۴۳

۱-۴ مقایسه میانگین درصد وقوع بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا در تاریخ کاشت های مختلف  ۴۷

۲-۴ مقایسه میانگین درصد شدت بیماری پوسیدگی اسکلروتینیایی ساقه کلزا در تاریخ کاشت های مختلف  ۴۷

۳-۴ مقایسه میانگین سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری در تاریخ کاشت های مختلف………….. ۴۹

۴-۴ مقایسه میانگین سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری  استاندارد در تاریخ کاشت های

مختلف  ۴۹

۵-۴ تجزیه رگرسیون بین مقادیر وقوع و شدت بیماری پوسیدگی اسكلروتينيايي ساقه كلزادر کل تیمارها  ۵۰

 

مراحل خرید فایل دانلودی
اگر محصول را می پسندید لطفا آنرا به اشتراک بگذارید.

دیدگاهی بنویسید

0