بررسی تاثیر زئولیت و قارچ میکوریزای آرباسکولار در سطوح مختلف کود فسفر بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت : پایان نامه ارشد مهندسی کشاورزی زراعت و اصلاح نباتات

بررسی تاثیر زئولیت و قارچ میکوریزای آرباسکولار در سطوح مختلف کود فسفر بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت : پایان نامه ارشد مهندسی کشاورزی زراعت و اصلاح نباتات

کشور عزیزمان ایران با توجه به تنوع اقلیم ، آب و هوای مطبوع و اراضی وسیعی که در اختیار دارد در صورت مدیریت در عرصه کشاورزی میتواند یکی از قطب های بلامنازع کشاورزی دنیا باشد و با پرورش دانش آموختگان خبره در گرایش های مختلف رشته کشاورزی میتوان به این مهم نایل آمد.مسترداک در ادامه به معرفی پایان نامه های کارشناسی ارشد رشته کشاورزی میپردازد. پایان نامه حاضر با عنوان”  بررسی تاثیر زئولیت و قارچ میکوریزای آرباسکولار در سطوح مختلف کود فسفر بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت” با گرایش  کشاورزی زراعت و اصلاح نباتات و با فرمت Word (قابل ویرایش) تقدیم شما دانشجویان عزیز میگردد.

 

 

چکیده بررسی تاثیر زئولیت و قارچ میکوریزای آرباسکولار در سطوح مختلف کود فسفر بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت:

دستیابی به حاصل خیزی پایدار خاک نقش مهمی در توسعه کشاورزی و جلوگیری از تخريب اكوسيستم‏هاي زراعي و برهم زدن تعادل اكولوژيكي در خاك ایفا می­کند. استفاده از اصلاح کننده­های خاک مانند زئولیت و قارچ میکوریزا می­تواند گامی موثر در دستیابی به عملکرد مطلوب همراه با مصرف بهینه نهاده­ها از جمله آب و کودهای شیمیایی جهت رسیدن به مدیریت پایدار خاک باشد. این پژوهش به منظور بررسی تاثیر قارچ میکوریزا و زئولیت به عنوان اصلاح کننده معدنی خاک در سطوح مختلف کود شیمیایی فسفر بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه ذرت رقم سینگل کراس ۷۰۴  انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در دانشگاه شاهرود به اجرا درآمد. فاکتورهای آزمایش شامل قارچ میکوریزا در دو سطح، تلقیح و عدم تلقیح، زئولیت در دو سطح، کاربرد ۹ تن در هکتار و عدم کاربرد و کود شیمیایی سوپر فسفات تریپل در سه سطح، صفر، ۵۰ و ۱۰۰ کیلوگرم در هکتار بود.

نتایج نشان داد کاربرد جداگانه میکوریزا و زئولیت بر برخی از صفات مورفولوژیک و زراعی از قبیل ارتفاع، قطر ساقه، سطح برگ، وزن صد دانه، وزن بلال معنی دار بود. تلقیح میکوریزا منجربه افزایش معنی دار غلظت فسفر بذر و افزایش عملکرد دانه در هکتار شده است. اثرات متقابل زئولیت و میکوریزا در تعداد دانه در ردیف، ارتفاع گیاه و وزن چوب بلال معنی دار شده است. عملکرد بیولوژیک و تعداد ردیف دانه در بلال توسط اثرات متقابل سه گانه میکوریزا، زئولیت و فسفر معنی دار شده است. مصرف توام میکوریزا و زئولیت بدون استفاده از کودهای شیمیایی توانست به میزان ۴۴% عملکرد بیولوژیک گیاه را نسبت به شاهد افزایش دهد در حالی که مصرف به تنهایی ۱۰۰ و ۵۰ کیلوگرم کود فسفره در هکتار توانست به ترتیب ۵۲% و ۳۹% عملکرد بیولوژیک افزایش دهد. همچنین کاربرد میکوریزا به تنهایی عملکرد دانه ذرت را ۵/۱۶ درصد افزایش معنی دار بخشید. به نظر می­رسد استفاده از قارچ میکوریزا به همراه اصلاح کننده­ خاک (زئولیت) می­تواند جایگزین بخشی از کودهای شیمیایی فسفره در زراعت ذرت شود. نتایج این آزمایش می­تواند در سیستم­های کشاورزی ارگانیک و پایدار مورد استفاده قرار گیرد.

 

اهمیت کاربرد زئولیت در کشاورزی

حفاظت از خاک و بهبود آن در بقاي اكوسيستم طبيعي، نقش كليدي دارد زیرا خاك به عنوان يك سيستم زنده محور اصلي در كشاورزي پايدار می­باشد. از جمله راه­کارهای جدید برای برطرف کردن اثرات مخرب و افزایش تاثیر گذاری و جلوگیری از هدرروی کودهای شیمیایی، به کارگیری ترکیبات طبیعی مانند کانی­های زئولیت به عنوان اصلاح کننده­های معدنی در مزارع کشاورزی می­باشد (پلات و همکاران، ۲۰۰۴). زئولیت بر خلاف سایر اصلاح کنندگان سنتی مانند آهک در خاک شسته نمی­شود و شرایط را برای نگهداری مواد غذایی و رطوبت در خاک بهبود می­بخشد (علیزاده و همکاران، ۱۳۸۹).

زئولیت دارای عناصری نظیر پتاسیم، کلسیم، سدیم، سیلیسیم، آلومینیوم، منیزیم، آهن و فسفر است که می تواند به عنوان بهترین مکمل غذایی و کود در کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد و در بهره برداری و تولید محصولات کشاورزی نقش مهمی ایفا نماید )شیرانی راد و همکاران، ۱۳۹۰). از ویژگی­های منحصر به فرد زئولیت­ها که می­تواند موجب اثر گذاری بیشتر کودها شود، جذب و آزادسازی انتخابی و کنترل شده مواد غذایی می­باشد. از این جهت استفاده از زئولیت ها مصرف بی رویه کودهای شیمیایی را کاهش می دهد  )کاظمیان و باقری، ۱۳۸۶).

کاربرد زئولیت می­تواند قابلیت تبادل کاتیونی خاک را افزایش دهد  )آلن و همکاران، ۱۹۹۵ ؛ خاشعی سیوکی و همکاران، ۱۳۸۶). بار منفی موجود در ساختمان زئولیت­ها ناشی ازحضور آلومینیوم باعث ایجاد پدیده تبادل کاتیونی با سایر کاتیون­هاي موجود در محیط می­شود، از این جهت کاتیون­ها مولکول­هاي آب و به راحتی می­توانند در داخل شبکه آن حرکت کرده بدون اینکه ساختار شبکه دچار تغییر شود (شاو و اندرس، ۲۰۰۱ ). دسوتر و پیئرزنسکی (۲۰۰۵) بیان کردند هنگامی که زئولیت به عنوان اصلاح کننده خاک به کار می­رود می­تواند CEC خاک را افزایش دهد. کاربرد زئولیت به منظور اصلاح کننده خاک یک راه موثر برای بهبود وضعیت خاک­های مناطق خشک ونیمه خشک می­باشد ( یاسودا، ۱۹۹۸).

استفاده از زئولیت طبیعی دسترسی نیتروژن، فسفر، کلسیم و منیزیم محیط کشت را افزایش می­دهد (عبدی و همکاران، ۲۰۰۶). ثابت شده است که زئولیت پتانسیل بالایی جهت استفاده به عنوان کود نیتروژنه دارد همچنین باعث افزایش کارایی کودها می­شود و مشکلات زیست محیطی را کاهش می­دهد ( میلان و همکاران، ۲۰۰۸). زمانی که زئولیت به صورت مخلوط با ترکیبات حاوی نیتروژن، فسفر و پتاسیم به کار می­رود، آهسته در دسترس قرار گرفتن این ترکیبات را در باغات و زراعت­های گسترده، افزایش می­دهد (دایری، ۱۹۹۸). همچنین کاربرد زئولیت به منظور اصلاح کننده خاک یک راه موثر برای بهبود وضعیت خاک­های مناطق خشک ونیمه خشک می­باشد ( یاسودا، ۱۹۹۸). تا کنون بیش از ۴۸ گونه زئولیت طبیعی شناخته شده است، که کلینوپتیلولایت از فراوان ترین آنها در خاک و رسوبات می­باشد (ابادزیک و رایان، ۲۰۰۱). ذخایر گسترده ای از کلینوپتیلولایت در غرب ایالات متحده، بلغارستان، مجارستان، ژاپن، استرالیا و ایران یافت می­شود (مومپتون، ۱۹۹۹).

 

 

فهرست مطالب

……. فصل اول مقدمه و کلیات… ۱

۱-۱  مقدمه. ۲

۱-۲  ذرت… ۵

۱-۲-۱       اهمیت اقتصادی و غذایی ذرت… ۵

۱-۲-۲       ویژگیهای گیاهشناسی.. ۶

۱-۲-۲-۱        درجه حرارت… ۷

۱-۲-۲-۲        نور. ۸

۱-۲-۲-۳        رطوبت… ۸

۱-۳  فسفر. ۹

۱-۳-۱       نقش و اهمیت فسفر در گیاهان زراعی.. ۹

۱-۳-۲       نیاز ذرت به کود فسفر: ۱۰

۱-۳-۳       اثر کودهای شیمیایی فسفر بر محیط زیست… ۱۰

۱-۴  میکوریزا ۱۱

۱-۴-۱       کودهای بیولوژیک نقش و اهمیت آنها ۱۱

۱-۴-۲       تعریف و شناخت قارچ میکوریزا ۱۱

۱-۴-۳       طبقه بندی و چگونگی برقراری همزیستی.. ۱۲

۱-۴-۴       عوامل موثر بر همزیستی میکوریزا ۱۳

۱-۵  زئولیت… ۱۴

۱-۵-۱       اهمیت اصلاح کنندههای معدنی خاک… ۱۴

۱-۵-۲       منشاء و تاریخچه زئولیت… ۱۴

۱-۵-۳       موارد کاربرد زئولیت… ۱۵

۱-۵-۴       اهمیت کاربرد زئولیت در کشاورزی.. ۱۶

۲٫٫٫٫٫ فصل دوم بررسی منابع. ۱۹

۲-۱  تاثیر کود فسفر بر خصوصیات فیزیولوژیک گیاهان زراعی.. ۲۰

۲-۲  تاثیر کود فسفر بر خصوصیات رشدی و عملکرد گیاه ۲۰

۲-۳  اثر همزیستی قارچ میکوریزا بر جذب فسفر. ۲۱

۲-۴  اثر همزیستی قارچ میکوریزا بر جذب آب، عناصر غذایی و رشد گیاه میزبان.. ۲۳

۲-۵  تاثیر همزیستی قارچ میکوریزا بر بهبود خواص خاک و گیاه ۲۴

۲-۶  تاثیر زئولیت بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک… ۲۵

۲-۷  تاثیر زئولیت بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاهان زراعی.. ۲۶

۳٫٫٫٫٫ فصل سوم مواد و روشها ۲۹

۳-۱  زمان، موقعیت جغرافیایی و مشخصات آب و هوایی محل اجرای آزمایش…. ۳۰

۳-۲  خصوصيات خاك مزرعه. ۳۰

۳-۳  عملیات اجرایی.. ۳۱

۳-۳-۱       مشخصات طرح آزمایشی و تیمارهای آزمایش…. ۳۱

۳-۳-۲       آماده سازی زمین.. ۳۲

۳-۳-۳       کاشت… ۳۲

۳-۳-۴       داشت… ۳۲

۳-۳-۴-۱        نمونه برداری در طی فصل رشد ۳۳

۳-۳-۴-۲        نمونه برداری کلروفیل.. ۳۳

۳-۴  برداشت… ۳۳

۳-۴-۱       نمونه برداری عملکرد ۳۴

۳-۵  تعیین میزان کلونیزاسیون ریشه. ۳۴

۳-۶  اندازه گیری فسفر قابل جذب خاک به روش اولسن.. ۳۵

۳-۶-۱       عصاره گیری خاک… ۳۵

۳-۶-۲       تهیه محلول شیمیایی.. ۳۶

۳-۶-۳    تهیه محلولهای استاندارد ۳۶

۳-۷  اندازه گیری میزان فسفر در بافت گیاه به روش هضم با اسید پرکلریک و اسید نیتریک…. ۳۷

۳-۷-۱       تهیه محلولهای شیمیایی برای اندازه گیری میزان فسفر در بافت گیاه ۳۷

۳-۷-۲       تهیه محلول استاندارد به روش اسپکتروفتومتری فسفر گیاه ۳۷

۳-۷-۳       تهیه نمونهها برای اندازه گیری میزان فسفر در بافت گیاه ۳۸

۳-۸  تجزيه و تحليل آماري داده‏ها ۳۸

۳-۹  شاخص برداشت HI 38

۴٫٫٫٫٫ فصل چهارم نتایج و بحث… ۳۹

۴-۱  ارتفاع گیاه ۴۰

۴-۲  قطر ساقه. ۴۱

۴-۳  سطح برگ… ۴۲

۴-۴  وزن بلال.. ۴۵

۴-۵  تعداد ردیف دانه در بلال.. ۴۶

۴-۶  دانه در ردیف بلال.. ۴۷

۴-۷  تعداد دانه در بلال.. ۴۹

۴-۸  وزن صد دانه. ۵۱

۴-۹  وزن چوب بلال.. ۵۴

۴-۱۰  عملکرد دانه ذرت در هکتار. ۵۵

۴-۱۱  عملکرد بیولوژیک…. ۵۸

۴-۱۲  شاخص برداشت… ۶۱

۴-۱۳  کلونیزاسیون میکوریزایی.. ۶۲

۴-۱۴  فسفر قابل دسترس خاک… ۶۳

۴-۱۵  غلظت فسفر بذر. ۶۶

۴-۱۶  محتوای فسفر گیاه ۶۷

۴-۱۷  شاخصهای رشد ۶۸

۴-۱۷-۱     سرعت رشد محصول (CGR) 68

۴-۱۷-۲     سرعت رشد نسبی (RGR) 71

۴-۱۷-۳     شاخص سطح برگ (LAI) 73

۴-۱۷-۴     سرعت جذب خالص (NAR) 76

منابع  ۸۶

 

فهرست اشکال

شکل ‏۳‑۱- نمایی از ریشه در زیر میکروسکوپ با بزرگ نمایی ۴۰×.. ۳۵

شکل ‏۴‑۱- اثر متقابل فسفر و زئولیت بر ارتفاع گیاه وجود حروف غیر مشترک نشان دهنده معنی داری در سطح ۵ درصد میباشد ۴۱

شکل ‏۴‑۲- اثر متقابل زئولیت و میکوریزا بر ارتفاع گیاه ۴۱

شکل ‏۴‑۳- اثر متقابل تیمارهای فسفر و زئولیت بر افزایش قطر ساقه. ۴۲

شکل ‏۴‑۴- تاثیر سطوح مختلف کود فسفر بر سطح برگ گیاه ذرت… ۴۴

شکل ‏۴‑۵- تاثیر کاربرد زئولیت بر سطح برگ گیاه ذرت… ۴۴

شکل ‏۴‑۶- تاثیر تلقیح قارچ میکوریزا بر سطح برگ گیاه ذرت… ۴۵

شکل ‏۴‑۷- اثر کاربرد کود فسفر بر وزن بلال.. ۴۶

شکل ‏۴‑۸- تاثیر تلقیح میکوریزا بر وزن بلال.. ۴۶

شکل ‏۴‑۹- اثر متقابل سه گانه فسفر، میکوریزا و زئولیت بر تعداد ردیف دانه در بلال.. ۴۷

شکل ‏۴‑۱۰- اثر متقابل کود فسفر و زئولیت بر تعداد دانه در ردیف بلال.. ۴۸

شکل ‏۴‑۱۱- اثر متقابل قارچ میکوریزا و زئولیت بر تعداد دانه در ردیف بلال.. ۴۹

شکل ‏۴‑۱۲- تاثیر کاربرد سطوح مختلف کود فسفر بر تعداد دانه در بلال گیاه ذرت… ۵۰

شکل ‏۴‑۱۳- تاثیر قارچ میکوریزا بر تعداد دانه در بلال گیاه ذرت… ۵۱

شکل ‏۴‑۱۴- تاثیر کود شیمیایی فسفر بر وزن صد دانه گیاه ذرت… ۵۲

شکل ‏۴‑۱۵- تاثیر کاربرد زئولیت بر وزن صد دانه گیاه ذرت… ۵۳

شکل ‏۴‑۱۶- تاثیر تلقیح میکوریزا بر وزن صد دانه گیاه ذرت… ۵۳

شکل ‏۴‑۱۷- تاثیر کاربرد کود شیمیایی سوپر فسفات تریپل بر وزن چوب بلال.. ۵۴

شکل ‏۴‑۱۸- اثر متقابل میکوریزا و زئولیت بر وزن چوب بلال.. ۵۵

شکل ‏۴‑۱۹- تاثیر کود سوپر فسفات تریپل بر عملکرد دانه ذرت در هکتار. ۵۶

شکل ‏۴‑۲۰- اثر تلقیح میکوریزا بر عملکرد دانه در هکتار. ۵۷

شکل ‏۴‑۲۱- اثر متقابل سه گانه کود فسفر، زئولیت و میکوریزا بر عملکرد بیولوژیک…. ۶۱

شکل ‏۴‑۲۲- تاثیر کاربرد مایه تلقیح میکوریزا بر افزایش درصد کلونیزاسیون.. ۶۳

شکل ‏۴‑۲۳- اثر کاربرد کود شیمیایی فسفر بر فسفر قابل دسترس خاک… ۶۴

شکل ‏۴‑۲۴- تاثیر زئولیت و میکوریزا  بر فسفر قابل دسترس خاک… ۶۵

شکل ‏۴‑۲۵- تاثیر کاربرد میکوریزا بر درصدغلظت فسفر دانه. ۶۶

شکل ‏۴‑۲۶- اثر کاربرد کود فسفر بر محتوی فسفر گیاه ذرت… ۶۷

شکل ‏۴‑۲۷- تاثیر تلقیح میکوریزا بر محتوای فسفر گیاه ۶۸

شکل ‏۴‑۲۸- تاثیر کود فسفر (کیلوگرم بر هکتار) بر سرعت رشد محصول.. ۶۹

شکل ‏۴‑۲۹- تاثیر کاربرد زئولیت بر سرعت رشد محصول.. ۷۰

شکل ‏۴‑۳۰- تاثیر تلقیح میکوریزا  بر سرعت رشد محصول.. ۷۱

شکل ‏۴‑۳۱- تاثیر کاربرد کود فسفر (کیلوگرم در هکتار) بر سرعت رشد نسبی.. ۷۲

شکل ‏۴‑۳۲- تاثیر کاربرد زئولیت بر سرعت رشد نسبی.. ۷۳

شکل ‏۴‑۳۳- اثر تلقیح میکوریزا بر سرعت رشد نسبی.. ۷۳

شکل ‏۴‑۳۴- تاثیر کاربرد کود فسفر (کیلوگرم بر هکتار) بر شاخص سطح برگ… ۷۵

شکل ‏۴‑۳۵- تاثیر زئولیت بر شاخص سطح برگ… ۷۵

شکل ‏۴‑۳۶- تاثیر تلقیح میکوریزا بر شاخص سطح برگ… ۷۵

شکل ‏۴‑۳۷- تاثیر کاربرد کود فسفر بر سرعت جذب خالص….. ۷۶

شکل ‏۴‑۳۸- تاثیر زئولیت بر سرعت جذب خالص….. ۷۷

شکل ‏۴‑۳۹- تاثیر تلقیح میکوریزا بر سرعت جذب خالص….. ۷۷

 

فهرست جداول

‏۳—۱- مشخصات فیزیکی و شیمیایی خاک محل آزمایش…. ۳۱

‏جدول پیوست ۱-  جدول تجزيه واريانس صفات مورد مطالعه. ۸۲

‏جدول پیوست ۲-  جدول تجزیه واریانس ادامه صفات مورد مطالعه. ۸۳

‏جدول پیوست ۳-  جدول تجزیه واریانس ادامه صفات مورد مطالعه. ۸۴

‏جدول پیوست ۴-  جدول تجزیه واریانس ادامه صفات مورد مطالعه. ۸۵

 

 

مراحل خرید فایل دانلودی
اگر محصول را می پسندید لطفا آنرا به اشتراک بگذارید.

دیدگاهی بنویسید

0