بررسی تطبیقی سیاست توانمندسازی در ساماندهی بافت های شهری بندرعباس با رویکرد توسعه پایدار : پايان‌نامه‌ كارشناسي ارشد رشته‌ شهرسازی- برنامه ریزی شهری و منطقه ای

بررسی تطبیقی سیاست توانمندسازی در ساماندهی بافت های شهری بندرعباس با رویکرد توسعه پایدار : پايان‌نامه‌ كارشناسي ارشد رشته‌ شهرسازی- برنامه ریزی شهری و منطقه ای

معماری یکی از هنرهای بسیار فاخر ایران زمین میباشد که ریشه در فرهنگ و مدنیت هزاران ساله ما دارد . هنری که امروزه با تلفیق علوم مهندسی به یک رشته بسیار جذاب دانشگاهی در کشورمان تبدیل شده و بدلیل همین ریشه فرهنگی از رشته های بسیار پرطرفدار دانشگاهی میباشد. در ادامه به سری جدیدی از پایان نامه های کارشناسی ارشد رشته معماری میپردازیم . پایان نامه حاضر با عنوان ” بررسی تطبیقی سیاست توانمندسازی در ساماندهی بافت های شهری بندرعباس با رویکرد توسعه پایدار  با فرمت قابل ویرایش WORD  به شما دانشجویان و کاربران گرامی معرفی می گردد.

 

چکیده پایان نامه بررسی تطبیقی سیاست توانمندسازی در ساماندهی بافت های شهری بندرعباس با رویکرد توسعه پایدار :

اسکان غیررسمی از جمله پدیده های ناشی از شهرنشینی شتابان معاصر و از جلوه های فقر شهری است كه به عنوان معضلي در برابر توسعه پايدار، به صورت خودرو در درون یا اطراف شهرها ظاهر شده است. این نوع اسکان با قدمتی یک صد ساله، در شهرهای بزرگ ایران ناشی از تحولات اجتماعی، اقتصادی و روند شهرنشینی و شهرگرایی ناهمگون و بی برنامه ایران است. رویکردهای مختلفی در برخورد با این نوع اسکان، آزمايش و با شکست مواجه شده اند، که در حال حاضر سیاست توانمندسازی به عنوان رویکردی جامع و همه سونگر در جهت ساماندهی این نوع سکونتگاهها بکار می رود.

هدف از انجام این تحقیق بررسی سیاست توانمندسازی در ساماندهی بافت های محلات سورو و چاهستانیها شهر بندرعباس و شناسایی سکونتگاههای غیررسمی یأس و امید از یکدیگر و ارائه راهکارهایی مناسب برای هر یک از محلات چاهستانیها(سکونتگاه یأس) و سورو(سکونتگاه امید) با توجه به پتانسیل های درونی آنها می باشد. که پس از استخراج داده های حاصل از پرسشنامه با استفاده از نرم افزارSPSS  پنج شاخص کیفیت ابنیه، میزان مهاجرت، بافت اقتصادی(نوع اشتغال و میزان درآمد ماهیانه خانوار)، امنیت و نیز میزان مشارکت، به عنوان شاخص های مهم و تأثیرگذار در کیفیت یک محله، به منظور انجام تحلیل سلسله مراتبی(AHP) در محیط Expert Choice و مقایسه دو به دو محلات مورد مطالعه، استفاده شده است.

بر اساس یافته های تحقیق، محله سورو به لحاظ اجتماعی، اقتصادی و نیز میزان امنیت و مشارکت از وضعیت بهتری نسبت به محله چاهستانیها برخوردار است، در حاليكه به دليل گذر زمان و فرسودگي، به لحاظ شاخص كالبدي داراي وزن و امتياز كمتري مي باشد.

یافته های تحقیق بیانگر این موضوع است که هر دو سیاست تأمین حق مالکیت قانونی و تأمین امکانات و خدمات در محله، می توانند باعث افزایش میزان مشارکت ساکنین در امر به سازی محله گردند. اثبات فرضیه سوم نيز که از طریق بررسی رابطه میان مشارکت و میزان وابستگی ساکنین به نهادهای دولتی(میزان استفاده ساکنین از امکانات دولتی) انجام شد، بیانگر این موضوع است که ساماندهی و توانمندسازی در محله سورو از طریق سیاست نوسازی مشارکتی و در محله چاهستانیها از طریق سیاست های تشویقی- حمایتی دولت امکانپذیر است.

کلمات کلیدی: سکونتگاه های غیررسمی ، توانمندسازی ، ساماندهی ، توسعه پایدار

 

اهمیت و ضرورت تحقیق

تمرکز ثروت در شهرها و به تبع آن مهاجرت افراد از روستاها به شهرها، زمینه رشد سریع شهرها و تبدیل آنها به مکانی برای تجمع فقر را مهیا می کند.

شهری شدن فقر از بزرگترین چالش های توسعه جهانی است که در صورت تداوم روند نامطلوب کنونی، در طی سه دهه آتی شامل دو میلیارد نفر ساکنان نواحی فرودست شهری خواهد شد(۲۰۰۶UN-HABITAT,). فقر شهری مجموعه ای از فقر انتقال یافته از جامعه روستایی (توسط مهاجران به شهر) و نیز فقر تولید و باز تولید شده در جامعه شهری (توسط جابجایی های درون شهری) را در برمی گیرد(۲۰۰۶Davis,).

بنابراین مسئله اینست که حتی وقتی ارقام بالای رشد اقتصادی به رخ کشیده می شود، ساز و کارهای فقرزا و یا فراموشی تهیدستان در کارند. این به معنای ضرورت مبرم همراه نمودن رشد با سیاست های اجتماعی نظارت های اقتصادی و زیست محیطی به سود تهیدستان شهری می باشد(صرافی،۱۳۸۷: ۷).

پارادایم نوین توسعه پایدار که از مقبولیت جهانی روز افزونی برخوردار است، فقرزدایی را از الزامات پایداری برمی شمارد و برای تحقق آن در سطح اجتماعات محلی، استفاده و اتکاء بر منابع درونی را سفارش می کند که در این راستا، باید شیوه متفاوتی از نظام اداره مردمی یا حکمروایی برپا گردد تا قادر به بسیج منابع اجتماعات و هم افزایی آنها شود(صرافی،۱۳۸۷: ۸). همان گونه که در سند ملی توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی کشور آمده است، اسکان غیررسمی جلوه ای از فقر است که به طور عمده ناشی از نارسایی سیاست های دولتی و یا بی توجهی به نیاز مسکن اقشار کم درآمد در گذار شهرنشینی شتابان است. به بیان دیگر، در نبود بازار رسمی عرضه مسکن متناسب با توان مالی اقشار کم درآمد، تقاضای ایشان در بازار غیررسمی و یا رأساً توسط مصرف کننده- در شکلی از اقتصاد معیشتی و تولید غیرکالایی – پاسخ داده می شود. بدین سان، فقر شهری در نواحی فرودست شهری( اعم از سکونتگاه های غیررسمی و یا بافت های فرسوده) مجتمع می شود، ناحیه ای که چنانچه به خود رها شود، ساکنان را در چرخه گریزناپذیر فقر و همراهان آن، فساد و گرسنگی و بیماری اسیر می نماید. فقر مسکن، فقر شهری را در برمی گیرد(وزارت مسکن و شهرسازی،۱۳۸۳).

در گزارش دومین اجلاس اسکان بشر(استانبول۱۹۹۶)، فقر مسکن برای افراد و خانوارهایی تعریف شد که فاقد سرپناهی برخوردار از ایمنی و امنیت، سلامت و زیرساخت ها(مانند آب لوله کشی، تأسیسات بهداشت و فاضلاب و تخلیه زباله) باشند(۱۹۹۶UN-HABITAT,). مطالعات اخیر در رابطه با طرح جامع مسکن در ایران، فقر مسکن شهری را فراتر از فقر شهری نشان می دهد. بنابر برآورد بانک مرکزی ایران، چهارده میلیون نفر(۱۹درصد) از جمعیت کشور در سال ۱۳۸۵ زیر خط فقر به سر می برند. در صورت تسهیم به نسبت جمعیت شهری و در نظر گرفتن نسبت بیشتر فقرای روستایی، به رقمی حداکثر ۹ میلیون نفر فقیر شهری دست می یابیم. از سوی دیگر، جمعیت سکونتگاه های غیررسمی حداقل ۸ میلیون نفر و ساکنین بافت های فرسوده شهری نیز حداقل ۵/۲ میلیون نفر برآورد شده است که در مجموع رقم ۵/۱۰ میلیون نفر برای فقر مسکن در شهرهای کشور نتیجه گیری می شود(صرافی، ۱۳۸۷: ۸). این رقم دلالت بر بیشتر بودن میزان فقر مسکن نسبت به فقر شهری دارد. به عبارت دیگر بخشی از شهروندان با وجود داشتن حداقل درآمدی که فراتر از خط فقر است، همچنان استطاعت زندگی در سرپناهی ایمن، باکیفیت، سالم و برخوردار از خدمات پایه را ندارند.

نابرابری های شهری به صورت کمبود و فقر مربوط به نحوه سکونت، میزان بیکاری و بیسوادی، متوسط درآمد خانوار، شاخص های برخورداری از خدمات آب لوله کشی، گاز، برق و … منعکس می گردد(شیخی،۱۳۸۴: ۱۵۶). حاشیه نشینی و اماکن مسکونی غیررسمی که بیشتر مربوط به افراد کم درآمد و فقیرنشین شهرهاست، خود الگویی از رشد شهری را معرفی کرده و با توجه به فضایی که در شهر اشغال نموده اند مانع توسعه پایدار شهری به شمار می روند.

با رشد سریع جمعیت جهان و تمرکز آن در شهرها، مفهوم توسعه پایدار به عنوان مؤلفه اساسی تأثیرگذار بر چشم انداز بلندمدت جوامع انسانی مطرح گردید(قرخلو،عبدی و زنگنه، ۱۳۸۸: ۲).  توسعه پایدار که طی دهه اخیر به تدریج به الگوواره جدیدی در برابر دیدگاه های علمی و سیاست های عملی مسلط در دنیا بدل شده، واکنشی است در برابر فرایندی از توسعه که چه در یک مقطع زمانی برای تمام ساکنان زمین و چه در طول زمان، حتی برای اقلیت توسعه یافته کنونی قابل استمرار و پایدار نیست(صرافی و محمدی، ۱۳۸۵: ۴۰). توسعه فیزیکی شتابان و نامتعادل شهرها، پیامدهای نامطلوب اقتصادی، اجتماعی و کالبدی داشته است. یکی از آثار و پیامدهای توسعه فیزیکی ناموزون و نامتعادل شهری، اسکان غیررسمی است که به عنوان چالشی فرا روی توسعه پایدار شهری مطرح می شود. امروزه همه شهرهای جهان به نوعی با پدیده اسکان غیررسمی مواجه هستند. انگلس یک صد سال پیش به وجود زاغه هایی در انگلستان اشاره کرده است و آن را ناشی از انقلاب صنعتی می داند(قرخلو،عبدی و زنگنه،۱۳۸۸: ۲).

البته امروزه شهرها فقط از لحاظ کالبدی مورد تهدید نیستند، بلکه هم افراد ساکن در این سکونتگاه ها در معرض تهدیدند و هم کارکرد این سکونتگاه ها تهدیدی برای شهرها به شمار می آید. توسعه پایدار شهری، توسعه ای است که در آن شهرها از جنبه های مختلف دارای رشد متعادل و موزون باشند. در شهرهای امروزی، عوامل متعددی مشاهده می شود که موجب برهم خوردن این نوع توسعه است و از عوامل تهدید کننده به شمار می آید و چه بسا مهمترین آن اسکان غیررسمی است. طبق آمارهای موجود حدود ۸ میلیون نفر از جمعیت ایران در این نوع سکونتگاه ها و در حاشیه یا درون شهرها زندگی می کنند(صرافی و محمدی، ۱۳۸۵: ۳۹).همین امر ضرورت پرداختن به آن را توجیه می کند. یکی از اهداف توسعه پایدار شهری« فقرزدایی» در شهرها می باشد. البته «فقرزدایی» به معنی «صدقه دادن به آنها» نمی باشد و این دو با هم متمایزند. ریشه کن کردن فقر به شیوه  «صدقه دادن» منجر به ادامه روند گذشته و تشویق توسعه اسکان غیررسمی خواهد شد. بنابراین باید زمینه مشارکت شهروندان را جهت این امر مهم، فراهم نمود.

در واقع مدیریت شهری متناسب با شرایط امروز، به جای آنکه خود را متولی توسعه شهر بداند، باید خود را متولی پایدار بودن این توسعه برشمارد. لازمه پایدار بودن این توسعه، پایدار بودن زندگی شهروندان و به تبع آن پایداری  نسبی اجزای اقتصادی آن است. مقوله توانمندسازی، اساساً بر دیدگاه «فقرزدایی» و همچنین «توسعه پایدار انسان محور» با تکیه بر مشارکت شهروندان و شهر متکی است(خضرایی، ۱۳۸۱: ۶۰).

توسعه اجتماع- محور به مثابه یک فرایند و به عنوان ابزاری در ارتقای مشارکت و حکمروایی مردم سالارانه در زمینه های مختلف اقتصادی- اجتماعی به کار گرفته می شود. در کل، توسعه اجتماع- محور را می توان به عنوان فرایندی محسوب کرد که به موجب آن گروه های اجتماع محلی قادر به کنترل تصمیمات و تخصیص منابع از بالا جهت توسعه محلی می شوند. در واقع این توسعه تلاشی جهت رفع نیازهای اقشار کم درآمد و محرومی است که در فقر به سرمی برند. رویکرد اجتماع- محور به دنبال توانمندسازی اجتماع محلی در کنترل تصمیم گیری و عملکرد نهادهایی است که در شرایط زندگی آنها تأثیر گذارند(محمدی و روستا، ۱۳۸۷: ۹۳).

ضرورت و اهمیت بحث مشارکت و توانمندسازی سکونتگاه های غیررسمی با رویکرد توسعه اجتماع- محور را نیز می توان در قالب توسعه پایدار شهری اثبات کرد .

مفهوم توسعه پایدار مفهومی در حال تحول و بحث برانگیز است، رایج ترین تعریف از توسعه پایدار توسط کمیسیون برانت لند ارائه شده است که توسعه پایدار را چنین تعریف می کند :

«توسعه ای که نیازهای نسل امروز را بدون محدود کردن امکانات نسل های آینده، برای رفع نیازهایشان پاسخ گو باشد.» در واقع توسعه پایدار مبین توسعه ای است متعادل و همه سو نگر و عدالت محور .

همانگونه که در تعریف نیز دیده می شود ، این نوع توسعه در برگیرنده دو مفهوم کلیدی است :

  • مفهوم نیازها و برآوردن آنها به ویژه نیازهای ضروری اقشار محروم که واجد اولویت هستند .
  • تفکر در مورد محدودیت های محیط زیست و فشار وارد شده بر آن برای پاسخگوئی نیازهای حال و آینده. در همین رابطه یعنی توجه به نیازهای نسل حاضر با در نظر گرفتن نسل های آینده .

آنچه در تعاریف ذکر شده آشکار است توجه به مسئله محیط زیست می باشد . بعد زیست محیطی نقطه توجه غالب در توسعه پایدار و از ارکان توسعه انسانی تلقی می شود. اما علاوه بر جنبه زیست محیطی دو بعد اقتصادی و اجتماعی نیز از مقولات مهم در توسعه پایدار محسوب می گردند(پور محمدرضا و حمیده، ۱۳۸۶ :۱۱).

این سه جنبه از توسعه پایدار در واقع تأمین سه نیاز ضروری عصر ما را در نظر گرفته است .

  • نیاز به حفاظت زیست محیطی از آب، خاک و تنوع زیستی که به حیات آنها وابسته است .
  • نیاز به توسعه اقتصادی برای غلبه بر فقر
  • نیاز به عدالت اجتماعی و تنوع فرهنگی در جهت آنکه اجتماعات محلی در بیان ارزش هایشان برای حل مسائل توانمند گردند(۹ : ۲۰۰۶willis,).

نوع مداخله به منظور تحقق توسعه شهری پایدار در مقیاس های مختلف بین المللی ، ملی و محلی متفاوت بوده و مسائل مختلفی را در برمی گیرد(عزیزی،۲۳:۱۳۸۰).

به طور کلی عواملی که در مقیاس های جهانی سبب تهدید زندگی انسان ها می شوند نظیر افزایش میزان آلودگی از بین رفتن منابع غیرقابل تجدید، گسترش فقر، افزایش جمعیت ، جنگل زدائی و از بین رفتن گونه های گیاهی، مصرف بالای انرژی و … سبب می گردند تا در سطوح بین المللی جهت این معضلات راهکارهایی اندیشیده شود . این راهکارها عمدتاً جنبه راهبردی- استراتژیک دارند و بدون وجود دستورالعمل ها و قوانینی در سطوح پایین تر قابلیت اجرا نخواهند داشت .

اما مسئله ای که نباید فراموش شود این است که هر کشور یا کلانشهری برای دستیابی به اهداف ملی خود نیاز به تدوین راهبردهای محلی توسعه شهری پایدار دارد تا پاسخگوی شرایط زیست محیطی ، سیستم های اقتصادی ، اجتماعی و سازمان مدیریت شهری باشد . بنابراین می توان گفت که عمده ترین مباحث و راه حل های توسعه پایدار شهری در مقیاس محلی مطرح می شوند (عزیزی،۲۵:۱۳۸۰).

دو عامل مهم نیل به توسعه ای مناسب در مقیاس محلی یکی توجه به نقش و اهمیت حکومت محلی و دیگری مقوله مشارکت شهروندان در اتخاذ و اجرای تصمیمات است . در این ارتباط ویلیس اعتقاد دارد حکومت محلی عهده دار انتخاب و تصمیم گیری در مورد ارزش های اجتماع در اتخاذ تصمیماتی است که مستقیماً پایداری شهرها را از لحاظ اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی تحت تأثیر قرار می دهد . بنابراین بهترین نقطه شروع حرکت به سوی پایداری محسوب می گردند (۹ : ۲۰۰۶willis,).

دکتر پرویز پیران در مقاله خود به نام « از اسکان غیررسمی تا اسکان نایابی» اجتماعات اسکان غیررسمی را به اجتماعات امید و یأس تقسیم کرده است که اجتماعات اسکان غیررسمی امید به سوی بهسازی و رسمی شدن روان اند و اجتماعات غیررسمی یأس با در اختیار گذاشتن اتاق اجاره ای و خانه ی کوچک اجاره ای فقیرترین خانوارها را از خیابان خوابی نجات می دهند، به بیان دیگر حتی بدترین نوع اجتماعات اسکان غیررسمی که امیدی به بهسازی ندارند نیز ساز و کار (مکانیسم) انطباق با فقر و جلوگیری از کنار گذاشته شدن و بحساب نیامدن فضایی- اجتماعی (social-spatial exclusion) را در دسترس فقرای شهری قرار می دهند و بدین شکل از شمار خانوارهای زیر خط فقر و فقرای مطلق می کاهند .

تفاوت های بنیادی میان سکونتگاه های غیررسمی در حال ترقی و در حال زوال مشاهده می شود ، این تفاوت ها ناشی از روند تکوین و تکامل و شرایط اجتماعی، اقتصادی و کالبدی و محیطی سکونتگاه و نیز رویکرد مدیریت برنامه ریزی شهری است . این تحقیق نشان می دهد در سکونتگاه های غیررسمی بندرعباس می توان نیز به نحوی گونه شناسی محلات امید و یأس را بازشناخت و راه حل های متفاوتی را برای آنها در نظر گرفت.

بطور مثال در اینجا می توان محله چاهستانیها را با وجود مشکلاتی از قبیل : واقع شدن بخشی از منازل مسکونی در حریم بزرگراه  شهید رجایی، مسیل، ناهمواریهای در معرض ریزش و رانش زمین، بالا بودن آبهای زیرزمینی و مسئله دفع آبهای سطحی و فاضلاب و نیز تنوع فرهنگی و عدم انسجام اجتماعی بعنوان محله یأس(دارای پتانسیل منفی بیشتر) و محله سورو را با دارا بودن قدمتی تاریخی و پتانسیل گردشگری (با توجه به موقعیت آن در کنار ساحل) و در عین حال بافتی فرسوده با انسجام اجتماعی، تحت عنوان محله امید (دارای پتانسیل مثبت بیشتر) مطرح کرد، که البته توانمندسازی هرکدام از این محلات غیررسمی سیاستها و راهکارهای متفاوتی را می طلبد.

 

فهرست مطالب پایان نامه بررسی تطبیقی سیاست توانمندسازی در ساماندهی بافت های شهری

فصل اول: مقدمه

۱-۱-طرح موضوع و بیان مسئله         ۳

۲-۱- اهمیت و ضرورت تحقیق ۸

۳-۱-اهداف تحقیق       ۱۳

۱-۳-۱- هدف کلی       ۱۴

۲-۳-۱- اهداف جزئی (عملیاتی)         ۱۴

۴-۱- سئوالات تحقیق   ۱۵

۵-۱-فرضیه هاي تحقیق         ۱۵

۶-۱-روش تحقیق        ۱۶

۷-۱-روش و ابزار گردآوری اطلاعات ۱۶

۸-۱- روش تجزيه و تحليل اطلاعات    ۱۷

۹-۱-مراحل انجام تحقیق         ۱۸

۱۰-۱-فرآیند تحقیق     ۱۹

 

فصل دوم :مبانی نظری و پیشینه تحقیق

مقدمه   ۲۲

۱-۲-توسعه پایدار       ۲۴

۲-۲-اهداف توسعه پایدار        ۲۶

۳-۲- ابعاد توسعه پایدار ۲۷

۴-۲- توسعه پایدار شهری       ۲۸

۵-۲- اسکان غیررسمی و توسعه پایدار شهری  ۳۰

۶-۲- سکونتگاههای غیررسمی و مفاهیم مرتبط با آن    ۳۴

۱-۶-۲- زاغه نشینی    ۳۴

۲-۶-۲- حاشیه نشینی   ۳۴

۳-۶-۲- سکونتگاههای غیررسمی       ۳۵

۷-۲- عوامل مؤثر بر شکل گیری اسکان های غیررسمی در کشورهای در حال توسعه  ۳۷

۱-۷-۲- عوامل ساختاری جامعه ۳۷

۲-۷-۲- عوامل سازمانی         ۳۸

۳-۷-۲- فقدان سیستم های حمایتی و مشارکتی   ۳۸

۴-۷-۲- وجود باندهای نامشروع قدرت و بورس بازی زمین     ۳۹

۵-۷-۲- سیاست های مداخله و تأمین مسکن      ۳۹

۶-۷-۲- قابل اجرا نبودن ضوابط ساختمانی برای فقرای شهری  ۴۰

۸-۲- معیارهای شناسایی اسکان غیررسمی      ۴۲

۱-۸-۲- ویژگی های کالبدی و فضایی   ۴۳

۲-۸-۲- ویژگی های اقتصادی  ۴۴

۳-۸-۲- ویژگی های اجتماعی- فرهنگی ۴۵

۴-۸-۲- ویژگی های حقوقی     ۴۷

۹-۲- دیدگاه های رایج در زمینه اسکان غیررسمی       ۴۸

۱-۹-۲- دیدگاه لیبرال   ۴۹

۲-۹-۲- دیدگاه رادیکال ۵۰

۳-۹-۲- دیدگاه جامعه گرایان جدید        ۵۱

۴-۹-۲- دیدگاه مسأله گرا (عمدتاً متعلق به قبل از دهه ۱۹۷۰    ۵۲

۵-۹-۲- دیدگاه بنیادگرا (عمدتاً پایه گرفته در دهه ۱۹۷۰ ۵۲

۶-۹-۲- دیدگاه های هدفگرا (راهبردی)( از نیمه دوم دهه ۱۹۸۰

و به خصوص ۱۹۹۰ تاکنون)  ۵۳

۱۰-۲- رویکردهای مداخله با اسکان های غیررسمی در جهان   ۵۶

۱-۱۰-۲- رویکرد نادیده انگاری         ۵۶

۲-۱۰-۲- رویکرد حذف و تخلیه اجباری         ۵۶

۳-۱۰-۲- رویکرد مسکن عمومی        ۵۷

۴-۱۰-۲- رویکرد زمین و خدمات       ۵۷

۵-۱۰-۲- رویکرد خودیاری     ۵۸

۶-۱۰-۲- رویکرد ارتقاء بخشی (بهسازی)       ۵۹

۷-۱۰-۲- رویکرد توانمندسازی ۶۰

۱۱-۲- فرآیند اجرایی شدن سیاست توانمندسازی          ۶۳

۱-۱۱-۲- رویکرد اجتماع-محور         ۶۳

۲-۱۱-۲- مشارکت      ۶۴

۳-۱۱-۲- ظرفیت سازی         ۶۶

۴-۱۱-۲- امنیت تصرف(سکونت)       ۶۹

۱-۴-۱۱-۲-سیاست های اجرایی شدن تأمین حق اقامت و امنیت سکونت          ۷۰

۱-۱-۴-۱۱-۲- سیاست قانونی کردن مالکیت    ۷۰

۲-۱-۴-۱۱-۲- سیاست تأمین خدمات پایه در سکونتگاه های غیررسمی    ۷۱

۳-۱-۴-۱۱-۲- سیاست نوسازی و توسعه مجدد  ۷۱

۱۲-۲- رویکردهای مداخله با اسکان های غیررسمی در ایران  ۷۲

۱۳-۲- سند توانمندسازی و ساماندهی سکونتگاه های غیررسمی ۷۵

۱-۱۳-۲- اهداف کلان سند توانمندسازی   ۷۶

۲-۱۳-۲- اصول سند توانمندسازی       ۷۶

۱۴-۲- پیشینه تحقیق    ۷۷

۱۵-۲- جمع بندی و چارچوب نظری تحقیق     ۸۳

 

فصل سوم : شناخت محدوده مورد مطالعه

۱-۳- سکونتگاه های غیررسمی شهربندرعباس ۸۷

۲-۳- تجارب ساماندهی و توانمندسازی اسکان غیررسمی بندرعباس     ۹۰

۱-۲-۳- بانک جهانی   ۹۰

۲-۲-۳- طرح مطالعات توانمندسازی محلات شهر بندرعباس    ۹۳

۳-۳- شناخت محدوده مورد مطالعه       ۹۴

۱-۳-۳- موقعیت قرارگیری محلات موردنظر   ۹۴

۱-۱-۳-۳- محله سورو ۹۴

۲-۱-۳-۳- محله چاهستانیها     ۹۷

۲-۳-۳- قدمت و زمان شکل گیری محلات مورد مطالعه ۹۹

۱-۲-۳-۳- قدمت محله سورو    ۹۹

۲-۲-۳-۳- قدمت محله چاهستانیها        ۹۹

۴-۳- مطالعات کالبدی و فیزیکی محلات سورو و چاهستانیها    ۱۰

۱-۴-۳- ساختار کلی محلات سورو و چاهستانیها         ۱۰۰

۲-۴-۳- قدمت و عمر بنا         ۱۰۳

۳-۴-۳- نوع دسترسی ها و نحوه شکل گیری آنها        ۱۰۴

۴-۴-۳- بررسی و مقایسه کاربری ها و امکانات موجود در هر از یک

محلات مورد مطالعه با استانداردهای موجود    ۱۰۸

۵-۳- تحولات جمعیتی محلات سورو و چاهستانیها       ۱۱۴

۱-۵-۳- تغییرات جمعیت و میزان نرخ رشد     ۱۱۴

۲-۵-۳- تعداد و بعد خانوار      ۱۱۷

۶-۳- ترکیب اقتصادی محلات سورو و چاهستانیها       ۱۱۸

۷-۳- جمع بندی          ۱۲۱

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها

مقدمه   ۱۲۴

۱-۴- تأثيرات زيست محيطي بر سکونتگاه های غیررسمی مورد مطالعه          ۱۲۵

۱-۱-۴- خطرفروپاشي ساختمان هادرمقابل عوامل طبيعي        ۱۲۶

۲-۴- ارزیابی بافت فیزیکی محلات     ۱۲۷

۱-۲-۴- بررسی کیفیت ابنیه     ۱۲۷

۲– ۲– ۴– میزان دسترسی واحد های مسکونی به تأسيسات زيربنايي   ۱۳۱

۳-۲-۴-کیفیت روشنایی محله از دید ساکنین      ۱۳۲

۳-۴- مورفولوژی اجتماعی      ۱۳۳

۱-۳-۴- ترکیب سنی و جنسی پاسخگویان        ۱۳۳

۲-۳-۴- میزان تحصیلات پاسخگویان   ۱۳۴

۳-۳-۴- میزان مهاجرپذیری محله        ۱۳۶

۱-۳-۳-۴- بومی و غیربومی بودن ساکنین       ۱۳۶

۲-۳-۳-۴- مبداء مهاجرت ساکنین        ۱۳۷

۳-۳-۳-۴- علت مهاجرت ساکنین        ۱۴۱

۴-۳-۴-میزان احساس تعلق به محله     ۱۴۳

۱-۴-۳-۴- سابقه سکونت در محله       ۱۴۴

۲-۴-۳-۴- نوع سکونت در محله از دید ساکنین ۱۴۵

۳-۴-۳-۴- میزان صمیمیت ساکنین با یکدیگر   ۱۴۶

۴-۴-۳-۴- رضایتمندی ساکنین از محله ۱۴۷

۴-۴- مشاركت ۱۴۹

۱-۴-۴- سابقه مشارکت          ۱۴۹

۲-۴-۴- میزان مشارکت در محلات مورد مطالعه         ۱۵۰

۳-۴-۴-  نوع مشارکت ۱۵۲

۵-۴-  امنیت اجتماعی محله     ۱۵۳

۱-۵-۴- امنیت و جرایم موجود در محلات مورد مطالعه ۱۵۴

۲-۵-۴- میزان امنیت اجتماعی از دید ساکنین    ۱۵۶

۶-۴- وضعیت اقتصادی و توان مالی ساکنین    ۱۵۷

۱-۶-۴- وضعیت اشتغال ساکنین         ۱۵۸

۲-۶-۴- میزان درآمد ماهیانه    ۱۶۰

۳-۶-۴- نوع مالکیت    ۱۶۱

۷-۴- میزان وابستگی به نهادهای دولتی ۱۶۳

۸-۴- ارزیابی عملکرد نهادهای دولتی در خدمات رسانی به محلات موردمطالعه ۱۶۵

۹-۴- تعیین محلات یأس و امید با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی(AHP) 167

۱۰-۴- مسائل و مشکلات محلات از دید ساکنین ۱۷۱

۱۱-۴- جمع بندی        ۱۷۶

 

فصل پنجم: آزمون فرضیه ها و ارائه راهکار

مقدمه   ۱۷۸

۱-۵- آزمون فرضیه ها          ۱۷۹

۱-۱-۵- فرضیه اول    ۱۷۹

۱-۱-۱-۵- به نظر می رسد تأمین حق مالکیت برای ساکنین محلات

چاهستانیها و سورو می تواند میزان تعلق خاطر آنها به محله را فراهم کند         ۱۸۰

۲-۱-۱-۵- میزان تعلق خاطر می تواند باعث افزایش میزان

مشارکت مردمی گردد   ۱۸۱

۲-۱-۵- فرضیه دوم     ۱۸۲

۳-۱-۵- فرضیه سوم    ۱۸۴

۲-۵- راهکارهای پیشنهادی در جهت ساماندهی محله سورو      ۱۸۵

۳-۵- راهکارهای پیشنهادی در جهت ساماندهی محله چاهستانیها          ۱۸۶

منابع و مآخذ

منابع فارسی    ۱۸۷

منابع لاتین      ۱۹۶

پیوست ها       ۱۹۹

 

فهرست جداول

جدول شماره ۱: نمونه هایی از تجارب جهانی در چارچوب رویکردهای مختلف مداخله  ۶۲

جدول شماره ۲: مشخصات سکونتگاه های غیررسمی شهر بندرعباس    ۸۸

جدول شماره ۳: پروژه های تعریف شده توسط بانک جهانی در شهربندرعباس   ۹۲

جدول شماره ۴: مراحل شکل گیری و تکامل رشد کالبدی محله چاهستانیها        ۹۹

جدول شماره ۵: :قدمت و عمر بنا در محله سورو         ۱۰۳

جدول شماره ۶: قدمت و عمر بنا در محله چاهستانیها    ۱۰۴

جدول شماره ۷: بررسی و مقایسه سطوح و سرانه های کاربری وضع موجود محله

سورو با سرانه های استاندارد طرحهای فرادست         ۱۱۰

جدول شماره ۸: بررسی و مقایسه سطوح و سرانه های کاربری وضع موجود محله

چاهستانیها با سرانه های استاندارد طرحهای فرادست    ۱۱۱

جدول شماره ۹: مقایسه شاخص های جمعیت، مساحت و تراکم جمعیتی محله سورو

با شهر بندرعباس        ۱۱۴

جدول شماره۱۰:تغییرات جمعیت محله سورو طی سالهای ۸۹-۱۳۸۵    ۱۴

جدول شماره ۱۱: مقایسه شاخص های جمعیت، مساحت و تراکم جمعیتی محله

چاهستانیها با شهربندرعباس     ۱۱۵

جدول شماره ۱۲:تغییرات جمعیت محله چاهستانیها طی سالهای ۸۹-۱۳۸۵       ۱۱۵

جدول شماره ۱۳:تغییرات شاخص های تعداد و بعد خانوار در محله سورو طی

سالهای ۸۹-۱۳۸۵      ۱۱۷

جدول شماره ۱۴:تغییرات شاخص های تعداد و بعد خانوار در محله چاهستانیها

طی سالهای ۸۹-۱۳۸۵ ۱۱۷

جدول شماره ۱۵:مقایسه تعداد جمعیت فعال و غیرفعال در محلات سورو و چاهستانیها

با شهر بندرعباس        ۱۱۹

جدول شماره ۱۶:ترکیب جمعیت فعال و غیرفعال محلات سورو و چاهستانیها

و شهر بندرعباس        ۱۱۹

جدول شماره ۱۷:درصد نوع مصالح بکار رفته در بافت محله    ۱۲۸

جدول شماره ۱۸: درصد قدمت ساخت بنا         ۱۲۹

جدول شماره ۱۹: درصد کیفیت ابنیه در محلات مورد مطالعه    ۱۳۰

جدول شماره ۲۰: ميزان بهره مندی ازتأسيسات زيربنايي واحدهای مسکونی

در محلات مورد مطالعه ۱۳۱

جدول شماره ۲۱: درصد کیفیت روشنایی محله از دید ساکنین    ۱۳۲

جدول شماره ۲۲:ترکیب سنی و جنسی پاسخگویان       ۱۳۳

جدول شماره ۲۳: درصد میزان تحصیلات پاسخگویان   ۱۳۴

جدول شماره ۲۴: میزان بومی و غیربومی بودن ساکنین ۱۳۸

جدول شماره ۲۵: مبدأ مهاجرت ساکنین غیربومی         ۱۴۱

جدول شماره ۲۶: علت مهاجرت ساکنین غیربومی به شهر بندرعباس    ۱۴۲

جدول شماره ۲۷: علت انتخاب محله برای سکونت از دید ساکنین        ۱۴۴

جدول شماره ۲۸: درصد سابقه سکونت در محله ۱۴۶

جدول شماره ۲۹: درصد نوع سکونت در محله  ۱۴۶

جدول شماره ۳۰: درصد معاشرت با همسایگان  ۱۴۷

جدول شماره ۳۱: درصد میزان صمیمیت ساکنین محله با یکدیگر         ۱۴۸

جدول شماره ۳۲: درصد ميزان علاقه مندي به محله     ۱۴۸

جدول شماره ۳۳: درصد ميزان رضايت ساكنين از محله          ۱۴۹

جدول شماره ۳۴: درصد سابقه مشارکت ساکنین ۱۴۹

جدول شماره ۳۵: درصد ميزان مشارکت         ۱۵۰

جدول شماره ۳۶: درصد ميزان مشارکت به تفکیک جنسیت      ۱۵۱

جدول شماره ۳۷: درصد نوع مشارکت ساکنین  ۱۵۲

جدول شماره ۳۸: درصد حداکثر ساعت رفت و آمد در شب      ۱۵۴

جدول شماره ۳۹: نوع جرایم موجود در محلات از دید ساکنین   ۱۵۵

جدول شماره۴۰: درصد میزان امنیت اجتماعی در محله از دید ساکنین   ۱۵۶

جدول شماره ۴۱: وضعیت اشتغال ساکنین        ۱۵۸

جدول شماره ۴۲: میزان درآمد ماهیانه   ۱۶۰

جدول شماره ۴۳: درصد نوع مالکیت   ۱۶۲

جدول شماره ۴۴: درصد رسمی یا غیررسمی مالکیت    ۱۶۳

جدول شماره ۴۵: درصد میزان استفاده از امکانات دولتی با خصوصی  ۱۶۴

جدول شماره ۴۶: درصد میزان خدمات رسانی شهرداری و دیگر دستگاههای

دولتی به محله  ۱۶۶

جدول شماره ۴۷: نقش دستگاههای دولتی مسئول خدمات رسانی

به محلات از دید ساکنین        ۱۶۶

جدول شماره ۴۸: وضعیت بافت اقتصادی محلات سورو و چاهستانیها   ۱۶۸

جدول شماره ۴۹: ماتریس مقایسه دو به دوی شاخص ها در روش AHP  ۱۶۸

جدول شماره۵۰: وزن هر یک از شاخص های مورد مطالعه پس از محاسبه

ماتریس مقایسه آنها با یکدیگر  ۱۶۹

جدول شماره ۵۱: ماتریس مقایسه میزان مهاجرت محلات سورو و چاهستانیها    ۱۶۹

جدول شماره ۵۲: ماتریس مقایسه بافت اقتصادی محلات سورو و چاهستانیها     ۱۶۹

جدول شماره ۵۳: ماتریس مقایسه کیفیت ابنیه محلات سورو و چاهستانیها        ۱۶۹

جدول شماره ۵۴: ماتریس مقایسه میزان مشارکت در محلات سورو و چاهستانیها         ۱۷۰

عنوان صفحه

 

جدول شماره ۵۵: ماتریس مقایسه میزان امنیت در محلات سورو و چاهستانیها   ۱۷۰

جدول شماره ۵۶: وزن هر یک از محلات در ارتباط با شاخص های موردمطالعه         ۱۷۰

جدول شماره ۵۷: مسائل و مشکلات محله سورو به ترتیب اولویت از دید ساکنین         ۱۷۱

جدول شماره ۵۸: مسائل و مشکلات محله چاهستانیها به ترتیب اولویت از دید ساکنین    ۱۷۳

جدول شماره ۵۹: آزمون رابطه بین دو متغیر مالکیت و میزان تعلق

خاطر در محله چاهستانیها       ۱۸۰

جدول شماره ۶۰: آزمون رابطه بین دو متغیر مالکیت و میزان تعلق

خاطر در محله سورو   ۱۸۰

جدول شماره۶۱: آزمون رابطه بین دو متغیر میزان تعلق خاطر

و مشارکت مردمی در محله چاهستانیها  ۱۸۱

جدول شماره۶۲: آزمون رابطه بین دو متغیر میزان تعلق خاطر و مشارکت مردمی

در محله سورو  ۱۸۲

جدول شماره ۶۳: مقایسه درصد میزان مشارکت در قبل و بعد از شرط تأمین

امکانات و خدمات در محلات   ۱۸۳

 

فهرست اشکال

شکل شماره ۱: مراحل انجام تحقیق      ۱۸

شکل شماره ۲: فرآیند تحقیق    ۲۰

شکل شماره ۳: اهداف توسعه پایدار     ۲۶

شکل شماره ۴: اهداف مشترک توسعه پایدار و ارتقاء اسکان غیررسمی ۳۳

شکل شماره ۵: دلایل شکل گیری اسکان غیررسمی      ۴۲

شکل شماره ۶: ویژگی های سکونتگاه های غیررسمی   ۴۸

شکل شماره ۷: دیدگاههای علت گرا     ۵۱

شکل شماره ۸: دیدگاههای راه حل گرا  ۵۵

شکل شماره ۹: ساختار کلی یک سامانه ظرفیت سازی   ۶۷

شکل شماره ۱۰: عناصر اصلی در فرآیند ظرفیت سازی         ۶۸

شکل شماره ۱۱: فرآیند اجرایی شدن سیاست توانمندسازی        ۷۲

شکل شماره ۱۲: مبدأ مهاجرت ساکنین محلات سورو و چاهستانیها به ترتیب اولویت     ۱۴۰

 

فهرست نمودارها

نمودار شماره ۱: قدمت و عمر بنا در محلات سورو و چاهستانیها         ۱۰۴

نمودار شماره۲: مقایسه جمعیت محلات سورو و چاهستانیها با

شهر بندرعباس(سال ۱۳۸۵)    ۱۱۶

نمودار شماره۳: مقایسه تراکم ناخالص جمعیتی محلات سورو و

چاهستانیها با شهر بندرعباس(سال ۱۳۸۵)       ۱۱۶

نمودار شماره۴: مقایسه نرخ رشد جمعیت محلات سورو و چاهستانیها

با شهر بندرعباس(سال۸۹-۱۳۸۵)       ۱۱۶

نمودار شماره ۵: روند تغییرات بعد خانوار در محلات سورو و چاهستانیها طی

سالهای۸۹-۱۳۸۵       ۱۱۸

نموار شماره۶: مقایسه تعداد جمعیت فعال و غیرفعال در محلات سورو و

چاهستانیها با شهر بندرعباس    ۱۱۹

نمودار شماره ۷: ترکیب جمعیت فعال و غیرفعال محلات سورو و چاهستانیها

و شهر بندرعباس       ۱۲۰

نمودار شماره ۸ : درصد کیفیت ابنیه در محلات مورد مطالعه    ۱۳۱

نمودار شماره۹: درصد ميزان بهره مندی ازتأسيسات زيربنايي واحدهای مسکونی

در محلات مورد مطالعه ۱۳۲

نمودار شماره ۱۰: درصد کیفیت روشنایی محله از دید ساکنین   ۱۳۳

نمودار شماره ۱۱: ترکیب سنی و جنسی پاسخگویان     ۱۳۴

نمودار شماره ۱۲: درصد میزان تحصیلات پاسخگویان  ۱۳۵

نمودار شماره ۱۳: میزان بومی و غیربومی بودن ساکنین محله   ۱۳۶

نمودار شماره ۱۴: مبدأ مهاجرت ساکنین غیربومی        ۱۳۸

نمودار شماره۱۵: علت مهاجرت ساکنین غیربومی به شهر بندرعباس    ۱۴۲

نمودار شماره ۱۶: علت انتخاب محله برای سکونت از دید ساکنین       ۱۴۳

نمودار شماره ۱۷: درصد سابقه سکونت در محله         ۱۴۵

نمودار شماره ۱۸: درصد میزان صمیمیت ساکنین محله با یکدیگر        ۱۴۷

نمودار شماره ۱۹: درصد سابقه مشارکت ساکنین         ۱۵۰

نمودار شماره ۲۰: درصد میزان مشارکت        ۱۵۱

نمودار شماره ۲۱: درصد نوع مشارکت ساکنین ۱۵۲

نمودارشماره ۲۲: درصد حداکثر ساعت رفت و آمد در شب      ۱۵۴

نمودارشماره ۲۳: نوع جرایم موجود در محلات مورد مطالعه    ۱۵۵

نمودارشماره ۲۴: درصد میزان امنیت اجتماعی در محله از دید ساکنین  ۱۵۶

نمودارشماره ۲۵: وضعیت اشتغال ساکنین        ۱۵۸

نمودارشماره ۲۶: میزان درآمد ماهیانه   ۱۶۱

نمودارشماره ۲۷: درصد نوع مالکیت   ۱۶۲

نمودارشماره ۲۸: درصد رسمی یا غیررسمی مالکیت    ۱۶۳

نمودارشماره ۲۹: درصد میزان استفاده از امکانات دولتی یا خصوصی  ۱۶۴

نمودارشماره ۳۰: درصد میزان خدمات رسانی شهرداری و دیگر

دستگاههای دولتی به محله       ۱۶۶

نمودارشماره ۳۱: نقش دستگاههای دولتی مسئول خدمات رسانی

به محلات از دید ساکنین        ۱۶۷

 

فهرست تصاویر

تصویر شماره ۱: شکل گیری محله چاهستانیها بر اساس توپوگرافی زمین        ۱۲۶

تصویر شماره ۲: شکل گیری معابر و ساختمان های غیرهمسطح در محله چاهستانیها    ۱۲۷

تصویر شماره ۳: یکنواختی در استفاده از مصالح در محله چاهستانیها   ۱۲۸

تصویر شماره ۴: تنوع مصالح بکار رفته در محله سورو         ۱۳۰

تصویر شماره ۵: فعالیت های مزاحم و غیررسمی در محله چاهستانیها   ۱۵۹

تصویر شماره ۶: فعالیت های مرتبط با محیط در محله سورو    ۱۶۰

تصویر شماره ۷: فضاهای خالي بلااستفاده در محله سورو، مکانی برای تجمع زباله      ۱۷۲

تصویر شماره ۸: کیفیت نامناسب معابر در محله سورو  ۱۷۲

تصویر شماره ۹: کیفیت نامناسب و کم عرض بودن معابر در محله چاهستانیها   ۱۷۴

تصویر شماره ۱۰: نبودن سیستم جمع آوری فاضلاب در محله چاهستانیها        ۱۷۵

تصویر شماره ۱۱: فضاهای خالي بلااستفاده در محله چاهستانیها، مکانی برای تجمع زباله        ۱۷۵

 

فهرست نقشه ها

نقشه شماره ۱: محدوده محلات غیر رسمی شهر بندر عباس      ۸۹

نقشه شماره ۲: موقعیت محله سورو در شهر بندر عباس ۹۶

نقشه شماره ۳: موقعیت محله چاهستانیها در شهر بندر عباس     ۹۸

نقشه شماره ۴: ساختار کلی محله سورو ۱۰۱

نقشه شماره ۵: ساختار کلی محله چاهستانیها     ۱۰۲

نقشه شماره ۶: نوع دسترسی های محله سورو   ۱۰۶

نقشه شماره ۷: نوع دسترسی های محله چاهستانیها       ۱۰۷

نقشه شماره ۸: کاربری وضع موجود محله سورو         ۱۱۲

نقشه شماره ۹: کاربری وضع موجود محله چاهستانیها   ۱۱۳

 

 

 

 

 

مسترداک | آموزش زبان انگلیسی | اپلیکیشن | بانک اطلاعات | برنامه نویسی و طراحی وب سایت | قالب و افزونه | پایان نامه دکترا | تاریخ | تربیت بدنی | جغرافیا | حسابداری | حقوق | رشته های پزشکی | پزشکی | روانشناسی | زبان و ادبیات فارسی | علوم تربیتی | فقه و مبانی حقوق اسلامی | کشاورزی | کلام تطبیقی | مدیریت | پایان نامه کارشناسی | پایان نامه کارشناسی ارشد | تربیت بدنی | علوم انسانی | اقتصاد | تاریخ | باستان شناسی | جغرافیا | حقوق | رشته حسابداری | روانشناسی | زبان و ادبیات عربی | زبان و ادبیات فارسی | علوم اجتماعی | علوم تربیتی | علوم سیاسی | فقه و حقوق اسلامی | کتابداری و اطلاع رسانی | مدیریت | علوم پایه | زمین شناسی | زیست شناسی | شیمی | فنی و مهندسی | برق | صنایع غذایی | عمران | کامپیوتر و فناوری اطلاعات | کشاورزی | هنر و معماری | معماری | پروژه آموزشی | تحقیق و جزوات آموزشی | ترجمه مقالات ISI | طرح توجیهی | کتاب | گزارش کارآموزی | نرم افزار |

 

مراحل خرید فایل دانلودی
اگر محصول را می پسندید لطفا آنرا به اشتراک بگذارید.

دیدگاهی بنویسید

0