پایان نامه بررسی استعاره،نماد و اسطوره در غزلیات شیخ فخرالدین عراقی

پایان نامه بررسی استعاره،نماد و اسطوره در غزلیات شیخ فخرالدین عراقی

پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته‌ی ادبیات فارسی با عنوان بررسی استعاره،نماد و اسطوره در غزلیات شیخ فخرالدین عراقی  در۱۳۳ صفحه با فرمت word نگارش شده است.

 قسمتهایی از پایان نامه بررسی استعاره،نماد و اسطوره در غزلیات شیخ فخرالدین عراقی:

چکیده :

بررسی استعاره ، نماد و اسطوره در غزلیات شیخ فخرالدین عراقی

شیخ فخرالدین عراقی از چهره های برجسته ی شعر عرفانی در قرن هفتم هجری به شمار می آید و از دو دیدگاه عرفانی و ادبی ، زبان و بیان آثار وی قابل تأمل می باشد . در این رساله ما در پی این بودیم که کار کرد سه عنصر استعاره ، اسطوره و نماد را در غزلیات عراقی بررسی کنیم . از مهم ترین نتایج به دست آمده از این تحقیق می توان به موارد زیر اشاره کرد:

نماد:کارکرد نماد در غزلیات او بسیار گسترده است . در مجموع از ۳۱۲ غزل او ۶۴ غزل ، عرفانی هستند که در تک تک ابیات آن ها نماد پردازی شده است .

عراقی در نماد سازی بیشتر از دو نوع اصطلاح استفاده کرده است ؛ اصطلاحات مربوط به خمریات مانند باده ، می ، جرعه ، خمستان ، شراب و غیره و اصطلاحات مربوط به اندام معشوق و انسان مانند لب ، چشم ، ابرو و غیره اصطلاحات دیگری مانند بحر ، پیر ، بت و بتکده و غیره نیز به صورت نمادین به کار رفته اند اما بسامد بالایی ندارند. نماد های عرفانی او در زمان خود نماد های زنده و پویایی بوده اند اما به مرور بر اثر کثرت استفاده و تقلید سایر شاعران به صورت کلیشه ای و تکراری درآمده اند.

استعاره: از بین انواع استعاره ، استعاره های مصرحه کاربرد چشم گیری دارند؛ او ۱۰۵ مورد انواع استعاره ی مصرحه به کار برده و از بین آن ها بیشتر به استعاره ی مصرحه ی مجرده التفات نشان داده است. استعاره های مکنیه ی اضافی کاربرد چندانی ندارند و تنها ۲۳ مورد می باشد. مکنیه ی اسنادی تنها سه مورد است .

اما از استعاره های مکنیه ، تشخیص را به دلیل کاربرد وسیع آن جداگانه بررسی کردیم و در ۱۶۸ مورد تشخیص‌های زیبایی یافتیم . واژگانی که جاندار انگاشته شده  بیشتر عشق، خیال، بخت، دل و… بوده اند. سایر استعاره‌ها مثل استعاره در فعل و صفت ( تبعیه ) کارکرد چندانی ندارند.

اسطوره : عراقی به اسطوره و حتی تلمیح ، توجه چندانی نکرده است ؛ تنها در ۲۸ مورد به داستان های پیامبران یا عشاق اسطوره ای اشاره کرده و از پیامبرانی چون سلیمان ، ابراهیم ، موسی ، عیسی و یوسف (ع) یاد نموده و به عشاقی چون بیژن و منیژه ، شیرین و فرهاد  و وامق و عذرا توجه نموده  اما از اساطیر حماسی ایرانی مانند رستم و اسفندیار هیچ یادی نکرده است.

 

پیشینه­ تحقیق

یکی از محورهای اصلی پژوهش­های ادبی، حوزه­ی صورخیال یا به طور کلّی، مباحث بلاغی است. به همین علّت از گذشته تاکنون، پژوهش­های بلاغی متعدّدی بر روی متون ادب پارسی، صورت گرفته است؛ برای نمونه می­توان به کتاب­هایی از جمله« صورخیال در شعر فارسی» اشاره کرد که به صورت تحلیلی، شیوه­ی کارکرد برخی از صورخیال را در متن­های ادبی، بررسی کرده وبه نتایج ارزشمندی دست یافته و اغلب به میزان نوآوری و بداعت صورخیال در متن­های مورد بررسی اشاره کرده است و یا کتاب «نقش­آفرینی­های حافظ» که استاد فقید دکتر فرشیدورد در حوزه­ی نوآوری­های ادبی وبلاغی حافظ نگاشته است؛ همچنین «صورخیالدردیوان حافظ» از مرحوم دکتر اسکندری، که وجوه زیبایی های بلاغی غزل­های حافظ را مورد مطالعه قرار داده است.

در حوزه­ی استعاره، اسطوره و نماد، کتاب­ها و مقاله های فراوانی تاکنون، نوشته شده که برشمردن همه­ی آن­ها از حوصله و توان این مطلب و نگارنده بیرون است؛ اما ما برای سامان دادن مبانی تعاریف و نظریه­های این پایان­نامه، به اصلی­ترین آن­­ها مراجعه کرده­ایم. در زیر، به نمونه­هایی از کارهایی که در این حوزه، صورت پذیرفته، اشاره می­شود:

  • تحلیل استعاره درغزل های بیدل دهلوی: این کتاب، که از محمد رضا اکرمی است، در سال ۱۳۹۰ منتشر شده و استعاره را در غزل­های بیدل، تحلیل و بررسی کرده است. در این پژوهش مباحث جدیدی در حوزه­ی استعاره، مطرح شده است از جمله: استعاره ی سیّال و استعاره­ی تأویلی.
  • مقاله‌ی « بررسی و تحلیل تشبیهات و استعارات جهانگشای جوینی» از فریدون طهماسبی ۱۳۹۰؛ در این مقاله که در مجله­ی فنون ادبی دانشگاه اصفهان، چاپ و منتشر شده، تشبیهات واستعارات جلد نخست تاریخ جهانگشا را دسته­بندی نموده است. نویسنده به این نتیجه رسیده که تشبیهات واستعارات جلد نخست به چهار دسته تقسیم می­شوند و جوینی به شکلی آگاهانه، از واژگان و ترکیباتی استفاده می­کند که رنگی از سیاهی، تباهی، سرخی خون ومرگ را به یاد می­آورد واین­گونه توانسته میان ابعاد تاریخی و ادبی اثرش ارتباط برقرار کند.
  • مقاله‌ی «تحلیل اشعار سید حسن حسینی از منظر صورخیال » از دکتر احمد کریمی و کلثوم وقاری منتشر شده در مجله­ی فنون ادبی دانشگاه اصفهان،۱۳۹۰٫ در این مقاله نیز کوشش شده است صورخیال در مجموعه­های شاعر براساس عناصری چون تشبیه ، استعاره، نماد، کنایه، مجاز، پارادوکس و حسّامیزی، مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد. نویسنده با استفاده از نمودار و تحلیل آماری به این نتیجه رسیده که تشبیه، در آثار سیدحسن حسینی ، به عنوان یکی از عناصر تصویر ساز کلام، بسامد بالایی دارد و همه­ی انواع آن در اشعار او وجود دارد؛ نیز از استعاره­ی مصرّحه و مکنیّه به یک اندازه بهره برده و استعاره از نوع تشخیص، درصد بالاتری دارد. در بخش نماد، از سه خاستگاه نماد، یعنی طبیعت، آیین های ملی و اساطیری و دین و مذهب و بیش از همه طبیعت، برای ارائه ی تصاویر شاعرانه استفاده کرده است.

کتاب «تحلیل ارکان استعاره­های پیچیده نهج البلاغه » از محمد ادیبی مهر، منتشر شده در سال ۱۳۸۶و پایان­نامه « بررسی انواع استعاره در دیوان صائب » از فاطمه صدیقی، در سال ۱۳۷۴، نیز در زمره­ی پیشینه­ی این پژوهش قرار می گیرند.

شایان یاد است که در حوزه­ی این پژوهش؛ یعنی بررسی اسطوره، استعاره و نماد در غزلیات عراقی، براساس پژوهش­هایی که نگارنده، انجام داد، هیچ تحقیق و پژوهشی، صورت نپذیرفته و این رساله، عهده­دار انجام آن خواهد بود.

 

فهرست مطالب بررسی استعاره،نماد و اسطوره در غزلیات شیخ فخرالدین عراقی :

  • فصل اوّل: مقدمه
  • الف – کلیات  ………………… ۲
  • الف – اهمیت تحقیق ……………… ۳
  • ج-  روش تحقیق ……………… ۴
  • د – پیشینه ی تحقیق …………….. ۵
  • ۱)نگاهی به زندگی شیخ فخر الدین عراقی……… ۶
  • الف – تولد و کودکی ……………………… ۶
  • ب – جوانی …………. ۸
  • ج- استادان و مسافرت ها ……………. ۱۰
  • د – مذهب عراقی …………….. ۱۲
  • ه – عرفان عراقی …………….. ۱۳
  • و – جایگاه و منزلت عراقی در کاروان ادب پارسی …….. ۱۴
  • ز – وفات عراقی ……………………. ۱۴
  • ح – آثار عراقی ………………. ۱۵
  • تاثیر پذیری عراقی از دیگر شاعران …………….. ۱۵
  • الف – سوانح العشاق غزالی …………. ۱۶
  • ب- حدیقه سنایی ………………… ۱۶
  • ج- تاثیر عطار بر عراقی ……………… ۱۶
  • تاثیر گذاری عراقی بر دیگر شاعران ……………… ۱۷
  • الف – تضمین ها و اقتباس های لفظی …………. ۱۷
  •  ب- همانندی در وزن و قافیه و ردیف …………. ۱۷
  • ج- اقتباس ها …………. ۱۸
  • سبک ادبی عراقی …………….. ۱۹
  • دستور مندی زبان عراقی ………….. ۱۹
  • شیوه ی واژه گزینی عراقی ……… ۲۰
  • قافیه و ردیف های فعلی …………. ۲۱
  • تراکم فعل در زبان عراقی …………… ۲۱
  • نقش برخی عناصر موسیقی افزای در آثار عراقی …………. ۲۲

 

  • فصل دوم: استعاره و کاربرد آن در غزلیات شیخ فخرالدین عراقی:
  •   تعریف استعاره …………… ۲۷
  • ارکان استعاره……………. ۲۹
  • علاقه و قرینه در استعاره …………. ۳۰
  • انواع استعاره ……….. ۳۰
  • استعاره مصرحه …………. ۳۰
    • استعاره مصرحه مطلقه ……………. ۳۰
    • استعاره مصرحه مجرده …………. ۳۱
    • استعاره مصرحه مرشحه …………… ۳۲
  • استعاره مکنیه یا بالکنایه ……………. ۳۲
  • هدف از استعاره ……………. ۳۳
  • پیشینه مطالعات استعاره در غرب ………… ۳۳
  • ارسطو و استعاره ………………. ۳۴
  • دیدگاه رمانتیک ها در باره ی استعاره ……………. ۳۵
  • مطالعات زبان شناختی استعاره ……….. ۳۸
  • استعاره ی زنده و استعاره ی مرده ………… ۳۸
  • استعاره ی مصرحه در غزلیات عراقی ……………. ۳۹
  • این و آن به عنوان قرینه ……………….. ۴۴
  • نمونه هایی دیگر از استعاره ی مصرحه …………. ۴۶
  • استعاره ی مکنیه در شعر عراقی …………. ۴۸
  • تشخیص در شعر عراقی ……….. ۵۱
  • استعاره ی تبعیه در شعر عراقی ……. ۵۷
  • استعاره ی تهکمیه ………….. ۵۹
  • وجه شبه ( جامع)…………. ۵۹
  • نمونه هایی از استعاره با جامع حسی و طرفین حسی ……… ۶۰
  • نمونه هایی از استعاره با جامع عقلی ………… ۶۱
  • اهمیت زیبایی شناختی استعاره …………. ۶۲

 

  • فصل سوم: نماد
  • زمینه های تاریخی و فرهنگی نماد………………. ۶۶
  • تفاوت نمادها و استعارات در غزل های عرفانی و غیر عرفانی……… ۶۸
  • ماهیت نماد و تصویر نمادین………………. ۶۹
  • خاستگاه نماد…………………… ۷۲
  • نماد های مرده و نماد های پویا……….. ۷۳
  • رابطه ی بین نماد و استعاره……………… ۷۴
  • نماد وکنایه ……………………. ۷۶
  • نماد در غزلیات عراقی…………. ۷۶
  • اصطلاحات نمادین حوزه ی خمریات…………….. ۷۷
  • اصطلاحات نمادین مربوط به اندام معشوق ………. ۹۱
  • اصطلاحات نمادین با بسامد کم………….. ۹۹

 

 

  • فصل چهارم: اسطوره
  • تعاریف و مبانی……………… ۱۰۳
  • عوامل تغییر اسطوره در شعر ………… ۱۰۵
  • بررسی اسطوره های غزل عراقی ………… ۱۰۶
  • الف- داستان پیامبران ………………… ۱۰۶
  • ب- داستان عاشقان …………….. ۱۰۶
  • ج- اسطوره های تازه ………………… ۱۰۸
  • فصل پنجم: نتیجه گیری ……….. ۱۱۱
  • فهرست منابع و مآخذ ……… ۱۱۵

 

 

 

 

 

 

 

مسترداک | آموزش زبان انگلیسی | اپلیکیشن | بانک اطلاعات | برنامه نویسی و طراحی وب سایت | قالب و افزونه | پایان نامه دکترا | تاریخ | تربیت بدنی | جغرافیا | حسابداری | حقوق | رشته های پزشکی | پزشکی | روانشناسی | زبان و ادبیات فارسی | علوم تربیتی | فقه و مبانی حقوق اسلامی | کشاورزی | کلام تطبیقی | مدیریت | پایان نامه کارشناسی | پایان نامه کارشناسی ارشد | تربیت بدنی | علوم انسانی | اقتصاد | تاریخ | باستان شناسی | جغرافیا | حقوق | رشته حسابداری | روانشناسی | زبان و ادبیات عربی | زبان و ادبیات فارسی | علوم اجتماعی | علوم تربیتی | علوم سیاسی | فقه و حقوق اسلامی | کتابداری و اطلاع رسانی | مدیریت | علوم پایه | زمین شناسی | زیست شناسی | شیمی | فنی و مهندسی | برق | صنایع غذایی | عمران | کامپیوتر و فناوری اطلاعات | کشاورزی | هنر و معماری | معماری | پروژه آموزشی | تحقیق و جزوات آموزشی | ترجمه مقالات ISI | طرح توجیهی | کتاب | گزارش کارآموزی | نرم افزار |

 

مراحل خرید فایل دانلودی
اگر محصول را می پسندید لطفا آنرا به اشتراک بگذارید.

دیدگاهی بنویسید

0